Adopteer een orgelpijp in Kloetinge

KLOETINGE - In augustus 2024 maakte de Provincie Zeeland bekend een bedrag van ruim 200.000 euro toe te kennen aan de Geerteskerk in Kloetinge voor de restauratie van het 18e eeuwse Hess orgel. Een welkome schenking maar niet voldoende voor een volledige restauratie. Zaterdag 26 april start de actie 'Adopteer een orgelpijp' met als doel het restbedrag op te halen. 

De aanvraag voor restauratie van het kerkorgel door de PKN-gemeente van de Geerteskerk in Kloetinge kreeg gevolg. Uit de 28 aanvragen die bij de provincie ingediend waren mocht de Geerteskerk zich gelukkig prijzen met één van de dertien aanwijzingen. De subsidie is bedoeld voor een totale restauratie van het Hess orgel dat sinds 1787 in de Kloetingse kerk een centrale plaats inneemt.

Audio: Els Robbeson, telefonische gast in het ochtendprogramma 'Op Weg' bij Streekomroep de Bevelanden over de actie 'Adopteer een orgelpijp'

Subsidie

Voor de restauratie van dertien rijksmonumenten trok de Provincie Zeeland in 2024 2,8 miljoen euro uit. De bijdrage is belangrijk voor behoud van het Zeeuws erfgoed. In totaal kwamen 28 aanvragen binnen bij de provincie. Om in aanmerking te komen voor subsidie moesten alle aanvragen voldoen aanbepaalde criteria.

De aanvragen werden door de beoordelers getoets op de mate van cultuurhistorische waarde, bouwkundige staat en de mate waarin de eigenaar van het monument zélf investeert in de restauratie. Daarnaast moesten de aanvragen een bijdragen aan de lokale gemeenschap en toeristische aantrekkelijkheid.

De aanvraag van de Geerteskerk voldeed aan die criteria. In augustus maakte de provincie bekend dat de kerk kon rekenen op een bijdrage van 244.332 euro. Een goede basis voor een totale renovatie van het orgel.

Geschiedenis Hess orgel

Ongeveer twaalf kerkorgels werden in de 18e eeuw door Hendrik Hermanus Hess gebouwd. Drie van de twaalf orgels zijn nog intact waaronder het orgel in Kloetinge. Hendrik Hermanus, van beroep kleermaker, werd in 1752 door zijn broer Joachim gevraagd naar Gouda te komen. Oorspronkelijk liggen de roots van de familie Hess in Leeuwarden.

Joachim Hess was in 1752 organist in Gouda. Daarnaast was hij orgelbouwer en musicograaf. Door een stijgende vraag naar kerkorgels vroeg hij zijn jongere broer Hendrik Hermanus te komen helpen bij de fabricage van orgels, grote statige pijporgels. Hendrik Hermanus had al snel de smaak te pakken en nam gaandeweg het orgelbouwen over van zijn broer Joachim.

Voor 7.645 gulden werd op 27 mei 1787 een Hess orgel door Joachim geplaatst in de Geerteskerk in Kloetinge. Voor die tijd een enorm bedrag. Niet voor niets gaf het kerkorgel de kerk en het dorp een bepaalde status die ontzag inboezemde bij andere gemenschappen.

In de jaren die volgden zijn er verschillende reparaties aan het orgel uitgevoerd, de laatste grote reparatie was in 1913. Deze werd uitgevoerd door de firma Dekker uit Goes. Zij namen alle pijpen van het orgel (490) onder handen.

Alle, door de eeuwen, uitgevoerde reparaties hebben er toe geleid dat het oorsponkelijke karakter van het orgel aangetast. Doordat de laatste grote reparatie ruim honderd jaar geleden werd uitgevoerd is een totale renovatie van het pijporgel noodzakelijk voor het behoud ervan.

Vrienden van de Geerteskerk

Om het resterende bedrag van ruim 100.000 euro voor de renovatie bij elkaar te sprokkelen hebben de 'Vrienden van de Geerteskerk' een aantal acties bedacht. Eén van de acties is 'Adopteer een orgelpijp'. "Niet dat je ook echt een orgelpijp krijgt als je een donatie doet maar het adopteren is symbolisch', aldus Els Robbeson in het ochtendprogramma 'Op Weg' bij Steekomroep de Bevelanden.

In het Bevelandse ochtendprogramma gaf Els, één van de vrijwilligers van 'Vrienden van de Geerteskerk' en tevens kerkrentmeester, ze aan waar de actie uit bestaat en dat er nog meer acties zullen volgen om het benodigde bedrag op te halen.

De actie 'Adopteer een orgelpijp' gaat zaterdag 26 april van start als onderdeel van de festiviteiten rond de Koningsdagviering in Kloetinge. Bezoekers kunnen een kijkje in de kerk nemen die dag en een vrijwillige donatie achterlaten.

Meer informatie over deze actie en het verloop ervan is terug te vinden op de sociale media van 'Vrienden voor de Geerteskerk'.