HEINKENSZAND – In de gemeente Borsele staan vanaf dit najaar tot komende zomer zo’n veertig activiteiten op de rol, die allemaal in het teken staan van de Slag om de Schelde. Waaronder vijftien herdenkingswandelingen, die zijn uitgezet rond de vijftien dorpen van de gemeente.

Het is tachtig jaar geleden dat de Slag om de Schelde, die grote, militaire operatie tijdens de Tweede Wereldoorlog plaatsvond. De dorpen die vandaag de dag de gemeente Borsele vormen, lagen middenin het strijdtoneel. En tachtig jaar na dato zijn de sporen en getuigenissen van wat daar gebeurd is nog steeds zichtbaar.

ROLSTOELTOEGANKELIJK

En dat is wat de deelnemers aan de wandeltochten zullen gaan zien en waar ze per tocht informatie over krijgen. De routes zijn rolstoeltoegankelijk of voorzien van een rolstoeltoegankelijke optie. Na afloop krijgt de deelnemer een bronzen herdenkingsmedaille uitgereikt. Wie acht routes loopt krijgt een zilveren en deelnemers die minstens dertien wandelroutes afleggen krijgen na de laatste wandeling op 21 juni 2025 uit handen van burgemeester Gerben Dijksterhuis een gouden herdenkingsmedaille.

“Het is geen prestatietocht”, zegt Marcel Duvekot. Hij is als vrijwilliger actief om de mensen die in of rond hun dorp de routes uitzetten te faciliteren. “Het is vooral een mooie, educatieve wandeling.” Het is de bedoeling dat de vijftien wandelroutes en de informatie daarover ook na het herdenkingsjaar beschikbaar blijven.

SPOREN ZICHTBAAR

De eerste herdenkingswandeling komt er al snel aan: zaterdag 28 september in Borssele. Vanaf dorpshuis Vijverzicht start de tocht tussen 14.00 en 15.00 uur. De afstanden naar keuze zijn 3,5 en 5,2 kilometer en er is een rolstoeltoegankelijke optie. “Ik heb altijd veel interesse gehad voor de Tweede Wereldoorlog”, zegt Jaap Francke. Hij is een van de vrijwilligers die de herdenkingswandeling in zijn dorp heeft uitgezet. “Zelf na tachtig jaar zijn er nog veel sporen zichtbaar. Met behulp van archiefstukken en getuigenissen hebben we de wandeling uitgestippeld.”

Dat het dorp Borssele langs de Westerschelde een strategisch belangrijke plek innam, dat over een lengte van amper drie kilometer zo’n 46 bunkers werden aangelegd.

ANDERE ACTIVITEITEN

De vijftien herdenkingswandelingen staan samen overigens voor één van de veertig activiteiten die tijdens het Slag om de Schelde herdenkingsjaar geprogrammeerd staan. Uit ieder dorp zijn daarnaast mensen gefilmd die verslag doen van wat zij hebben meegemaakt. Later zullen al die getuigenissen tot één documentaire worden gemonteerd. Maar per dorp zullen ze straks al te zien zijn. Verder zijn er herdenkings- en bevrijdingsconcerten, verdeeld over verschillende dorpen.

Voor jongeren zijn er ook speciale activiteiten georganiseerd. Zo krijgen leerlingen van groep 7 en 8 van de Borselse basisscholen het boek De Kinderwagen van Toon, geschreven door Gerard Verkuil. Daarin staan verhalen over de Slag om de Schelde. Er worden twaalf voorwerpen in beschreven die door de kinderen in het Bevrijdingsmuseum Zeeland in Nieuwdorp bekeken kunnen worden.

SLAG OM DE SCHELDE

In september 1944 hadden de geallieerde troepen Antwerpen en het havengebied veroverd. Moest voor de bevoorrading alleen de toegangsweg daarnaartoe nog vrij gemaakt worden: de Westerschelde. De uitschakeling van de Duitse troepen in Zuid-Beveland begon in de laatste week van oktober 1944. Dat gebeurde vanuit Zeeuws-Vlaanderen. Op 26 oktober zette de eerste Schotse militairen voet aan wal in Baarland, op de plek waar nu ieder jaar de herdenking plaatsvindt (zie foto bovenaan). Uiteindelijk vroeg de hele operatie wel een prijs. Binnen wat nu de gemeente Borsele heet, kwamen zo’n honderdvijftig burgers en 7500 militairen om het leven.

De herdenkingsgids met daarin alle activiteiten die in dit jaar gepland staan, is terug te vinden op de website van de gemeente Borsele. Later zal er ook een herdenkingsgids verschijnen met een overzicht van de activiteiten in 2025.

Marcel Duvekot (links) en Jaap Francke. © foto: Streekomroep De Bevelanden