Borsele wil 600.000 euro uittrekken voor Broedplaats

HEINKENSZAND - Het college van wil 600.000 euro uittrekken voor de ontwikkeling en exploitatie van de Broedplaats Borsele in Heinkenszand. De culturele ontmoetingsplaats moet komen in de voormalige schapenschuur op het terrein van Natuurpark Schaapskooi Zeeland. De gemeenteraad bespreekt het voorstel in de vergadering van 8 oktober. Het voorstel komt als vervolg op een succesvolle proef, die afgelopen zomer zo'n 500 bezoekers trok.

Van het bedrag komt 100.000 euro uit het eerder beschikbaar gestelde krediet voor het zogeheten KlompenLAB. De overige 500.000 euro moet ten laste komen van het algemene weerstandsvermogen van de gemeente. Met het geld wil Borsele niet alleen de schuur geschikt maken voor de broedplaats, maar ook de exploitatie voor langere tijd ondersteunen. 

Wethouder Niels Kampstra ziet de broedplaats als een plek waar cultuur, maatschappelijke ontwikkelingen en de toekomst van Borsele bij elkaar komen. “Met de broedplaats creëren we een plek waar kunstenaars en inwoners elkaar kunnen ontmoeten en waar ruimte is voor onderzoek, verbeelding en nieuwe ideeën. Juist in een gemeente als Borsele, waar de leefomgeving de komende jaren sterk verandert, kan kunst helpen om ontwikkelingen vanuit een ander perspectief zichtbaar en bespreekbaar te maken.”

Kunstenaars

De broedplaats moet ruimte bieden aan kunstenaars en ontwerpers voor onderzoek, experiment en samenwerking. Een belangrijk thema wordt het ‘veranderende landschap’. Kunstenaars kunnen gedurende een residentie van drie tot vier maanden werken aan een opdracht. Naar verwachting kunnen jaarlijks drie tot vier residenties plaatsvinden. Daarnaast zijn workshops, tentoonstellingen, lezingen en educatieve activiteiten voorzien. Daarmee wil de gemeente cultuur toegankelijker maken voor inwoners die minder vanzelfsprekend met culturele voorzieningen in aanraking komen.

Ook maatschappelijke vraagstukken kunnen in de broedplaats aan bod komen. Zo kunnen kunstenaars ontwikkelingen rond onder meer de energietransitie en veranderingen in het landschap vanuit een ander perspectief onderzoeken.

Pilot: 500 bezoekers

De afgelopen zomer is al ervaring opgedaan met een tijdelijke broedplaats. Tijdens twee zogeheten 'proefresidenties' op 22 augustus en 17 september kwamen volgens de gemeente in totaal circa 500 bezoekers. De residenties omvatten een programma met onder meer lezingen, workshops en performances. De Culturele Raad Borsele was bij de ontwikkeling betrokken en leverde input en advies.

Volgens Kampstra laat het resultaat van deze pilot zien dat er maatschappelijk draagvlak is voor het initiatief. “De belangstelling tijdens de pilot laat zien dat er behoefte is aan een plek waar inwoners, makers, ondernemers en maatschappelijke organisaties elkaar kunnen ontmoeten. We willen die verbinding de komende jaren verder uitbouwen en de broedplaats stevig verankeren in Borsele.”

Totale kosten 1,65 miljoen

De totale kosten voor de ontwikkeling en exploitatie van Broedplaats Borsele bedragen naar schatting 1,65 miljoen euro, zo becijfert het Borselse college. Naast de gemeentelijke bijdrage van 600.000 euro is 500.000 euro afkomstig uit de Regio Deal North Sea Port District. De ondernemers van Natuurpark Schaapskooi Zeeland dragen gezamenlijk 550.000 euro bij. De gemeentelijke bijdrage bestaat uit 100.000 euro voor de realisatie en 500.000 euro voor de exploitatie. Uit dat laatste bedrag wordt gedurende acht jaar jaarlijks 62.500 euro beschikbaar gesteld voor personeels- en exploitatiekosten.

De ontwikkelkosten zijn volgens het college al afgedekt met ruim 225.000 euro aan provinciale steun. Dat geld is gebruikt voor onder meer de businesscase (het bedrijfsplan), de artistiek-inhoudelijke uitwerking en de artistieke pilot.

Renovatie schapenschuur

De voormalige schapenschuur verkeert momenteel in zeer slechte bouwkundige staat en moet worden gerenoveerd. Voor de geplande functies is volgens het college geen wijziging van het omgevingsplan nodig, maar wel een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).

Het terrein is momenteel nog eigendom van Staatsbosbeheer. De ondernemers van Natuurpark Schaapskooi Zeeland zijn van plan het terrein aan te kopen. Naast de culturele broedplaats komen er commerciële en ondersteunende functies, waaronder appartementen, een streekproductenwinkel, openbare toiletten en een multifunctionele ruimte. Eén van de appartementen wordt bestemd voor de kunstenaar.

Opening 2027

De ontwikkeling bevindt zich momenteel in de tweede fase. Na een positief raadsbesluit moeten onder meer de governance en stichtingsstructuur verder worden uitgewerkt en moeten de benodigde vergunningen worden aangevraagd. Daarna volgt de fysieke realisatie. De gemeente verwacht dat de verbouwing ongeveer zes maanden duurt en dat Broedplaats Borsele in het derde kwartaal van 2027 gebruiksklaar kan zijn.