De Jonge verdedigt toekomstvisie Zeeland 2050 in Reimerswaal: ‘Alles hangt met alles samen’

KRUININGEN - Met een vlammend betoog verdedigt Commissaris van de Koning Hugo de Jonge donderdagavond in de Reimerswaalse raadzaal zijn toekomstplan 'Zeeland 2050'. Veel Reimerswaalse raadsleden zitten niet te wachten op een forse toename van het aantal inwoners, maar volgens De Jonge heeft Zeeland alleen toekomstperspectief als woningbouw, bereikbaarheid, onderwijs, economie en natuurbeleid tegelijkertijd worden aangepakt. Het is zoals SGP-raadslid Daniël van Iwaarden het verwoordt: "Alles hangt met alles samen."

Zeeland verdient volgens Hugo de Jonge “een veel betere ontsluiting” en betere bereikbaarheid. Daarbij wijst hij op knelpunten rond de A58, de verbinding met Brabant en de aanleg van een volwaardige Midden-Zeelandroute. “Je moet gewoon van boven naar beneden kunnen rijden in de provincie", benadrukt De Jonge. Volgens hem is Zeeland de enige provincie zonder een volwassen noord-zuidverbinding. Ook de huidige aansluiting richting Brabant zet de provincie volgens hem “de hele tijd vast.”

Bereikbaarheid

De Jonge stelt dat Zeeland alleen aantrekkelijk blijft voor nieuwe inwoners en bedrijven, als ook de bereikbaarheid verbetert. Volgens de CvdK ontstaat er een klassiek kip-ei-probleem: zonder groei investeert het Rijk niet in infrastructuur, maar zonder betere infrastructuur blijft groei juist achter. “Als Zeeland groeit, hebben we een groot bereikbaarheidsvraagstuk”, zegt De Jonge. De commissaris maakt de Reimerswaalse raad duidelijk dat Zeeland zulke projecten niet zelfstandig kan financieren. Voor grote investeringen blijft de provincie afhankelijk van Den Haag.

Openbaar vervoer

Ook het openbaar vervoer houdt nu nog niet over. Volgens De Jonge is het OV in grote delen van de provincie “gewoon niet echt een alternatief” voor de auto. “De meeste Zeeuwen hebben twee auto’s voor de deur”, zegt hij. Dat komt volgens hem doordat het openbaar vervoer onvoldoende aansluit op werk, onderwijs en dagelijkse reizen.

Kansen voor flexvervoer

De Jonge wijst de raad erop, dat reizigers in Zeeland nog altijd sterk afhankelijk zijn van beperkte treinfrequenties. In de Randstad hoeven reizigers nauwelijks op de klok te kijken, zegt hij, terwijl Zeeuwen hun reis veel strakker moeten plannen. Wel ziet De Jonge kansen in nieuwe flexibele vervoerssystemen, mits die verder worden uitgebreid.

Jongeren

Een ander belangrijk thema in Zeeland 2050 is het vertrek van jonge Zeeuwen. Volgens De Jonge verlaten veel jongeren de provincie voor een academische opleiding, terwijl slechts een deel later terugkeert. “Waarom is hier eigenlijk geen universiteit?” vraagt hij zich af. Het antwoord is volgens hem opnieuw een kip-ei-situatie: er wonen te weinig jongeren voor een rendabele universiteit, maar zonder universiteit blijft dat probleem bestaan. Ook voorzieningen in dorpen werken volgens dezelfde logica. Zonder scholen trekken jonge gezinnen weg, maar zonder jonge gezinnen verdwijnen scholen juist.

'Alle registers tegelijk open'

Volgens De Jonge heeft Zeeland weinig aan losse maatregelen. Alleen een brede en samenhangende aanpak kan volgens hem een “spiraal van versterking” op gang brengen. Hij vergelijkt de strategie met een orgel: “Je zult alle registers tegelijkertijd open moeten trekken. Eén register is niet genoeg om het orgel ten volle te laten klinken.” De toekomstvisie richt zich daarom gelijktijdig op woningbouw, infrastructuur, onderwijs, energie, natuur en economische ontwikkeling.

Zelf richting bepalen

Tijdens vragen vanuit de raad gaat De Jonge ook in op de rol van de rijksoverheid. Volgens hem blijft Zeeland 2050 nadrukkelijk een Zeeuwse koers, ondanks de afhankelijkheid van Haagse financiering. Hij waarschuwt ervoor dat Zeeland niet het sluitstuk mag worden van landelijke plannen voor natuur, energie en infrastructuur. “Laten wij nou samen definiëren hoe de toekomst van Zeeland eruitziet”, zegt hij. “In plaats van dat Zeeland is wat er overblijft als alle departementen hier een klusje hebben gedaan.”

Groei én bescherming landschap

Naast groei benadrukt De Jonge ook het belang van bescherming van het Zeeuwse landschap, landbouwgrond en natuurgebieden. Hij noemt natuurherstel noodzakelijk, onder meer in de Westerschelde, maar waarschuwt tegelijk voor te grote gevolgen voor de visserijsector.

Zoeken naar balans

Volgens hem moet Zeeland voortdurend zoeken naar een balans tussen economische ontwikkeling, natuurherstel en behoud van het open landschap. “Wat we te beschermen hebben is onze rust en ruimte”, aldus De Jonge.