De klokken van het klooster van Kapelle

KAPELLE - Deze zomer plaatsen we elke zaterdag één van de vele sagen en legenden uit de Bevelanden. Eeuwenlang verteld van generatie op generatie; soms bekend bij enkelingen maar vaak in de vergetelheid geraakt. Vandaag deel twee in de serie Vergeten Volksverhalen: De klokken van het klooster van Kapelle.

Op mistige herfstdagen, als de wind over de boomgaarden rond Kapelle waait, zeggen sommige dorpsbewoners dat je héél in de verte een klok kunt horen luiden. Niet vanaf de kerktoren, maar diep uit de grond. Het zou het geluid zijn van het verdwenen klooster dat er ooit stond.

Stormklokken

Volgens de overleveringen verlieten de monniken van het klooster hun gebeden nooit. Zelfs niet toen rampspoed het land trof. Terwijl zware stormen over Zeeland joegen en het water steeds dichterbij kwam, bleven zij de klokken luiden om de inwoners te waarschuwen. Toen het gevaar eindelijk geweken was, en dorpsbewoners terugkeerden, troffen zij het klooster leeg en verlaten aan. Alleen de klokken zouden zijn achtergebleven. Sindsdien klinken deze, zo vertelt de sage, alleen nog op avonden waarop de mist laag over het land hangt.

 ...toen het gevaar eindelijk geweken was, en dorpsbewoners terugkeerden, troffen zij het klooster leeg en verlaten aan ...

Achtergrond

Dat in Kapelle ooit werkelijk een klooster stond, is historisch goed gedocumenteerd. In de dertiende eeuw vestigden cisterciënzer monniken van de abdij Ter Doest zich hier. Zij stichtten het uithof- en kloostercomplex Bruelis, dat uitgroeide tot een belangrijk religieus en agrarisch centrum. Na de Reformatie verdween het klooster geleidelijk; de gebouwen werden afgebroken en de stenen kregen elders een nieuwe bestemming.

Van het middeleeuwse klooster is bovengronds vrijwel niets meer zichtbaar. Toch leeft de herinnering voort. Niet alleen in historische bronnen, maar ook in het verhaal dat de oude kloosterklokken zich nog altijd laten horen aan wie in alle stilte door Kapelle wandelt.

Illustratie: Streekomroep De Bevelanden (AI generated)

Bronnen:

• Meertens Instituut, Volksverhalenbank van de Lage Landen. Sagenmotief van de klokken van verdwenen kerken en kloosters die nog hoorbaar zijn vanuit de aarde of het water; een veel voorkomend volksverhaal in Zeeland en andere kustgebieden.
• Theo Meder e.a., Verhalen van Stad en Streek: Sagen en Legenden in Nederland (Meertens Instituut). Over het verspreidingsgebied en de historische achtergrond van sagen over verzonken kerken en kloosters. 
• Gemeente Kapelle en historische publicaties over het voormalige cisterciënzerklooster Bruelis (Bruëlis), gesticht als uithof van de abdij Ter Doest in de dertiende eeuw en na de Reformatie verdwenen.

Eerder in de serie Vergeten Volksverhalen:

De geheime gangen van Slot Oostende (zaterdag 1 augustus 2026)