GAAT HET LICHT UIT IN GOES?

27 augustus, 2024

door: Nelleke De Waele

GOES – Als er niets verandert zal er binnen afzienbare tijd geen rood-witte verlichting meer te zien zijn op de televisietoren in Goes. En ook geen rood-groene lichten tijdens de kerstperiode of oranje met koningsdag. De tl-lampen zijn op en de armaturen zijn versleten.

De verlichting in de tv-toren bestaat uit ruim 120 tl-armaturen. Eddy Beekman, kunstenaar en voorzitter van de stichting StichtLicht, die de verlichting op de toren verzorgt, weet dat maar al te goed. “De kleur veranderen is echt een enorme klus! Elke tl-balk moet er uitgedraaid worden en dan draaien we er nieuwe lamp in met een andere kleur of we schuiven een gekleurd hoesje om de lamp en zetten hem weer terug. Doordat dit vanaf 2000 al jaar-in-jaar uit gebeurt, zijn de armaturen zo versleten, dat ze het zeker zullen begeven als we nog een keer de lampen zouden gaan verwisselen.”

OEKRAÏENSE VLAG

Beekman vervolgt: “Na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne kleurde de toren in de kleuren van de Oekraïense vlag: blauw en geel. Dat was uren werk voor de paar vrijwilligers, maar een duidelijk statement. Nu gaat een verandering van kleur niet meer lukken.”

De verlichting in de televisietoren in de kleuren van de Oekraïense vlag. © foto: Hans Colijn, Streekomroep De Bevelanden

SPONSORACTIE

Het hele systeem van tl-balken is niet meer van deze tijd, maar voor een nieuw systeem met op afstand bedienbare ledlampen heeft de stichting StichtLicht, die de verlichting verzorgt, nog niet voldoende geld. De sponsoractie heeft al best veel geld opgeleverd, maar nog niet genoeg.

“De plannen liggen klaar, de offerte is er”, zegt Beekman. “En wat zou het mooi zijn om snel de kleuren te kunnen veranderen met één druk op de knop in plaats van eerst toestemming te moeten vragen om naar boven te mogen en dan uren bezig te zijn met dat verouderde systeem.”

STICHTLICHT

De stichting StichtLicht, opgericht in 2001, bestaat uit een aantal vrijwilligers dat als doel heeft de vele mooie plekken in Goes zo goed mogelijk, letterlijk en figuurlijk, uit te lichten. De verlichting in de tv-toren was de eerste actie.

Om lichtvervuiling tegen te gaan zijn de lampen in de ringen alleen op donderdag, vrijdag en zaterdagavond aan. Een astronomische klok regelt dat ze aangaan zodra het donker is en om 23.30 weer uit gaan.

BIJZONDERE ELEMENTEN

In 2007 is er op initiatief van StichtLicht door licht-architect Christa van Santen een lichtplan voor de stad gemaakt, waarin duurzame verlichting van onder andere het oude stadhuis, de kerken en de molen is opgenomen. Een aantal zaken uit dit lichtplan is verwezenlijkt. De kerken in het centrum zijn bijvoorbeeld vanaf 2009 zodanig verlicht dat de bijzondere elementen goed uit komen. Ook zijn er aan de binnenkant van de Grote Kerk ’s avonds speciale lampen aan om diepte te creëren. Ook op de buitenkant van de tv-toren staan lampen gericht, zodat de toren in het donker al van ver opvalt.

MEER INITIATIEVEN

De stichting StichtLicht zit ook achter ‘de Veste Verlicht’. De eerste keer dat dat in de huidige vorm plaats vond was in 2017. Lichtkunstwerken aan beide kanten van de Veste zorgden ervoor dat er drie avonden achtereen een wandeling gemaakt kon worden door een soort tijdelijk buitenmuseum langs het water. Ook in 2019 en 2022 vond het evenement plaats en in de herfst van 2025 staat de volgende editie gepland.

GASLAMP

Niet al het werk van StichtLicht valt op. Wat te denken van de gaslamp in het straatje rechts van het Historisch Museum De Bevelanden? Naar aanleiding van de vondst van een gedenksteen uit 1860 ter herinnering aan de eerste openbare straatverlichting in Goes heeft StichtLicht een replica van de eerste gaslamp in Goes laten maken en de steen met de lamp erboven aan de buitenmuur van het museum geplaatst.

De gaslamp aan de zijkant van het Hitorisch Museum De Bevelanden. © foto: Nelleke De Waele, Streekomroep De Bevelanden

LOODS EN MENSENREDDER

En welke Goesenaar weet van de steen van Frans Naerebout? Frans Naerebout leefde van 1748 tot 1818 en was na zijn werk als loods en mensenredder in Vlissingen, lichtwachter van het vuurtorentje bij het Goese Sas. Sinds 2005 staat er een grote steen (restant van een vroegere sluis) ter herinnering aan hem met daarin een regel uit het Zeeuwse volkslied gegraveerd: ‘dat immer hoog in eere houdt den onverschrokken Naerebout’. De steen is te vinden aan de westkant van de sluis op de tweede strekdam vanaf de sluis. Op initiatief van StichtLicht is de steen uiteindelijk op die plek terechtgekomen (zie foto hieronder).

© foto: Nelleke De Waele, Streekomroep De Bevelanden

AANTREKKELIJK

“We hebben veel meer plannen om Goes nog aantrekkelijker te maken”, zegt Jan Remijn bestuurslid van StichtLicht. “Geld ervoor is lastig te vinden. Helaas hebben we nog niet genoeg sponsors. Dat de tv-toren in de toekomst geen bepalend landmark meer voor Goes zou zijn, dat zou toch een gemis zijn voor de hele omgeving. En meteen kunnen inspelen op de actualiteit hoe mooi zou dat zijn!”