Ook hier 'pauzeknop': geen staalslakken in Zeeuwse wateren tot 23 juli 2026

MIDDELBURG – De Zeeuwse zorgen zijn gehoord: tot zeker 23 juli 2026 zullen er géén staalslakken meer worden toegepast in de Zeeuwse Deltawateren zoals de Westerschelde en de Oosterschelde. Dat heeft staatssecretaris Thierry Aartsen (Infrastructuur en Waterstaat) laten weten in een brief aan de Tweede Kamer. “Tijdens de looptijd van de tijdelijke regeling staalslakken zal Rijkswaterstaat geen staalslakken toepassen in deze gebieden,” aldus de bewindsman. Volgens berekeningen van Omroep Zeeland sinds 2009 zijn 144.000 vrachtwagens, bij elkaar 3,5 miljard kilo - staalslakken in de Scheldewateren gestort - veelal ter versterking van geulen en dijken.

Foto: Een staalslak, smeltafval uit de hoogovens van Tata Steel (c) Omroep Zeeland.

De maatregel volgt op stevige kritiek vanuit de provincie Zeeland. Begin september stuurden dertien Zeeuwse gemeenten - onder aanvoering van wethouder Arno Witkam (Borsele) - een gezamenlijke brief naar het ministerie, met een dringende oproep voor een verbod. Ook gedeputeerde Dick van der Velde sloot zich daarbij aan. In een bestuurlijk overleg op 24 september heeft het ministerie besloten om de pauzeknop definitief in te drukken. Eerder gold de pauzeknop al voor gebruik van staalslakken op land.

Geen juridische basis, wel politieke wil

Hoewel wetenschappelijk onderzoek volgens het ministerie geen directe negatieve effecten van het gebruik van staalslakken in grote oppervlaktewateren aantoonde, kiest Aartsen toch voor terughoudendheid. “Er is geen juridische grond voor een verbod,” schrijft hij, “maar ik begrijp de zorgen uit Zeeland.” Daarmee doelt hij op de aanhoudende maatschappelijke en bestuurlijke weerstand in de regio, waar vrees bestaat voor mogelijke effecten op natuur, visserij en waterkwaliteit.

Tijd tot juli 2026

De huidige Tijdelijke regeling staalslakken, die tot 23 juli 2026 loopt, wordt nu benut om met Zeeuwse partijen in gesprek te gaan over kennisbehoefte en mogelijke risico's. De staatssecretaris sluit aanvullende onderzoeken niet uit: “Als daar concrete aanleiding toe is, ben ik bereid die te laten uitvoeren.” Tot die tijd blijft de toepassing van staalslakken in opdracht van Rijkswaterstaat in de Zeeuwse wateren volledig van de baan.

Wat zijn staalslakken?

Staalslakken zijn reststoffen afkomstig uit de staalindustrie. Ze worden soms hergebruikt als funderingsmateriaal in infrastructuur en als oeverbescherming. In de Zeeuwse wateren zijn ze eerder toegepast voor onder meer verstevigingen van dijken en oevers. Milieuorganisaties en lokale overheden vrezen echter dat deze materialen schadelijke stoffen kunnen afgeven aan het kwetsbare estuariene ecosysteem van de Westerschelde.

Na 2026: strengere voorwaarden

Of er na juli 2026 opnieuw staalslakken gebruikt mogen worden, blijft voorlopig open. Aartsen benadrukt dat in dat geval “extra zorgvuldigheid” zal worden betracht. Alle toepassingen zullen dan onder strenge voorwaarden plaatsvinden, en de plannen moeten vooraf worden gedeeld met de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), medeoverheden en andere betrokken partijen.

Voor nu kunnen de inwoners van de Bevelandse en andere Zeeuwse gemeenten opgelucht adem: het omstreden gebruik van staalslakken in hun wateren is voorlopig van de baan.

• Lees ook: Pauzeknop staalslakken: 'Goede eerste stap, maar verbied óók storting in zee' | Stichting Streekomroep de Bevelanden (juli 2025)