Hansweert viert einde van jarenlang project: ‘We geven de dijk terug aan de inwoners’

HANSWEERT - Met muziek, springkussens, toespraken en een nieuwe vlag ontworpen door basisschoolleerlingen, werd vrijdagmiddag de vernieuwde dijk in Hansweert officieel geopend. Na jaren van werkzaamheden is de 5,2 kilometer lange dijkversterking klaar, ruim vóór de planning en binnen budget.

Op het terrein bij de ook vernieuwde camperplaatsen was voor de opening een feestelijke setting neergezet, met tenten, eten en drinken en genoeg plekken waar mensen met elkaar konden praten over het project. Bezoekers liepen er rustig rond, maakten een praatje met betrokkenen en keken terug op de jarenlange werkzaamheden aan de dijk.

Symbolisch startsein

In een grote tent trapten betrokkenen af met toespraken, waarna het gezelschap naar buiten ging voor het officiële moment. Daar werden de oude vlaggen van de betrokken partijen vervangen door één nieuwe vlag, ontworpen door leerlingen van basisschool De Eendracht en basisschool Schuttevaer, die samen het symbolische startsein gaven voor de oplevering.

Kinderen bij de nieuwe vlag © Mila-Swann van der Raaf / Streekomroep de Bevelanden

Jarenlange voorbereiding

De dijkversterking begon al jaren geleden op papier. Tijdens controles bleek dat de dijk op termijn niet meer zou voldoen aan de strengere veiligheidsregels voor waterkeringen. Die komen voort uit de (destijds geldende) Waterwet, die inmiddels is opgegaan in de Omgevingswet.

Om aan die eisen te voldoen, werd besloten het traject tussen het sluizencomplex van Hansweert en de Kapellebank aan te pakken. “Dit project is eigenlijk al in 2017-2018 begonnen, met ontwerpfases op papier”, vertelt dijkgraaf Toine Poppelaars tijdens de opening.

Landelijke opgave

Het project in Hansweert maakt deel uit van het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma, waarin waterschappen en Rijkswaterstaat samenwerken aan het versterken van dijken in heel Nederland. Toch is de opgave nog lang niet klaar. Volgens Eric Withaar, directie van het Hoogwaterbeschermingsprogramma, ligt er nog een grote uitdaging. “We moeten de komende jaren tot 2050 ongeveer 1400 kilometer aan dijken versterken langs de kust, langs de grote rivieren en langs de grote meren.”

 
Op de dijk in Hansweert © Mila-Swann van der Raaf / Streekomroep de Bevelanden

Zorgen in het dorp

De plannen zorgden in het begin voor onrust onder dorpsbewoners. Vooral mensen dicht bij de dijk maakten zich zorgen over de impact van het project en hun woningen. “Het dorpshuis was afgeladen vol”, vertelde Poppelaars over de eerste bewonersbijeenkomsten. “Vanaf dat moment hebben we de eerste les al geleerd: kom met vrij concrete scenario’s naar de bevolking en laat ze niet in onzekerheid.” Uiteindelijk bleek dat woningen konden blijven staan, iets wat volgens hem “een hele opluchting” was voor bewoners en het dorp.

Van overlast naar opluchting

Ook tijdens de werkzaamheden was de impact groot. Wegen waren afgesloten en bewoners hadden jarenlang te maken met bouwverkeer en werkzaamheden vlakbij huis. Nu het project klaar is, overheerst bij veel inwoners vooral opluchting. Een bewoner noemt het “fijn dat alles weer open en toegankelijk is.” Een andere inwoner zegt juist vooral te genieten van het resultaat: “Het is echt mooi geworden, je ziet dat er veel aandacht aan is besteed.”

Presentatie over de nieuwe dijk © Mila-Swann van der Raaf / Streekomroep de Bevelanden

Sneller en goedkoper

Dat de opening nu al plaatsvindt, is opvallend. De werkzaamheden stonden oorspronkelijk gepland tot 2027, maar werden ruim eerder afgerond. Ook financieel viel het project gunstiger uit dan verwacht. De uiteindelijke kosten worden geschat op ongeveer 134 miljoen euro, terwijl eerder nog werd gesproken over een bedrag tussen de 159 en 163 miljoen euro. Door de omvang en complexiteit kreeg het project eerder zelfs de bijnaam ‘de duurste dijk van Nederland’. Volgens de betrokken partijen laat Hansweert juist zien dat grote waterveiligheidsprojecten ook sneller en efficiënter uitgevoerd kunnen worden.

Leven met water

Tijdens de werkzaamheden werd onder meer 380.000 ton zand en 355.000 ton klei verwerkt. Door de ligging tussen Westerschelde en dorp was het project technisch ingewikkeld. Deltacommissaris Co Verdaas benadrukte tijdens zijn speech dat waterveiligheid een blijvend aandachtspunt is. “Het land is nog niet af. Zeeland is nog niet af.” Volgens hem blijft de versterking van dijken essentieel voor de toekomst van Nederland. “Dit is existentieel voor jullie provincie, voor alle bedrijven en alle inwoners. We gaan in heel Nederland die klus klaren.”

Eric Withaar wees daarbij op het belang om jongeren te betrekken bij waterveiligheid. “Het is hartstikke goed om ook de jeugd te trekken bij wat het is om in een land als Nederland te wonen en wat het is om met het water te leven.”

Aan het einde van de dag klonk vooral tevredenheid over de afronding van het project. “We geven de dijk terug aan de inwoners.”

Feest op de dijk © Mila-Swann van der Raaf / Streekomroep de Bevelanden