Historisch wapen Heerlijkheid Baarsdorp krijgt geen koninklijke erkenning

BAARSDORP - Het historische wapen van de Heerlijkheid Baarsdorp krijgt geen officiële koninklijke goedkeuring. De Raad van State heeft deze week geoordeeld dat de minister van Binnenlandse Zaken een verzoek daartoe in 2023 terecht heeft afgewezen. Daarmee komt een einde aan een jarenlange juridische procedure van de familie Van Huijkelom van de Pas, eigenaar van de historische heerlijkheden Baarsdorp en Sinoutskerke.

Hoewel het wapen geen officiële status krijgt, mag de familie het blijven voeren. De afwijzing verandert niets aan het historische gebruik, maar het wapen heeft geen formele publiekrechtelijke betekenis. Volgens de hoogste bestuursrechter kunnen echter alleen provincies, gemeenten, waterschappen en andere publiekrechtelijke instellingen een wapen officieel bevestigd of verleend krijgen. Heerlijkheden hebben die status al sinds 1848 niet meer. Daarom biedt de wet geen mogelijkheid om het wapen van de Heerlijkheid Baarsdorp bij koninklijk besluit te laten erkennen.

Besluit 1814

De familie Van Huijkelom van de Pas baseerde het verzoek onder meer op een besluit uit 1814. Koning Willem I herstelde destijds een aantal rechten van de heerlijkheid, maar zónder de voormalige bestuursbevoegdheden. Wel ontstond de gemeente Sinoutskerke en Baarsdorp, die uiteindelijk opging in de huidige gemeente Borsele. Van het vroegere kasteel Baarsdorp is niets meer over, wat rest is een heuvel in het landschap.

Hoge Raad van Adel

Voor het oordeel vroeg de minister advies aan de Hoge Raad van Adel, het officiële adviesorgaan op het gebied van heraldiek. Dat advies was negatief. Volgens de Hoge Raad van Adel komen alleen overheidsorganisaties in aanmerking voor officiële bevestiging of verlening van een wapen.

Historisch wapen

Het wapen van de Heerlijkheid Baarsdorp wordt omschreven als: 'In sabel een dwarsbalk van zilver, over alles heen een schuinkruis van keel'. Oorspronkelijk werd het gevoerd door het geslacht Van Baersdorp, mogelijk een zijtak van het geslacht Van Borsele. Het wapen wordt ook vermeld in de Nieuwe Cronyk van Zeeland uit 1696 van Mattheus Smallegange.

Erfgoed

De familie beschouwt de heerlijkheidsrechten als meer dan historisch bezit. Samen met de Stichting tot Behoud en Beheer van de Heerlijkheid Sinoutskerke en Baarsdorp zet zij zich in voor het behoud van het lokale erfgoed en organiseert zij culturele en educatieve activiteiten. De stichting houdt zich onder meer bezig met de geschiedenis van de nog bestaande heerlijke rechten, zoals het recht op schapendrift, het beplanten van wegen, het weiden van dieren en een vaste zitplaats in de kerk.

De woordvoerder van de familiestichting was donderdag niet bereikbaar voor commentaar.