Hoogleraar Beatrice de Graaf: 'We moeten terug naar saamhorigheid'

HOOGERHEIDE / KRABBENDIJKE - Op vliegbasis Woensdrecht in Hoogerheide klonk tijdens de jaarlijkse Ravelijnlezing maandagmiddag een duidelijke oproep tot meer verbondenheid in de samenleving in de Deltaregio. De landelijk bekende historicus en veiligheidsexpert Beatrice de Graaf - met Bevelandse roots in Krabbendijke - is één van de gastsprekers. Zij  houdt haar publiek voor dat weerbaarheid niet alleen draait om defensie of een noodpakket in huis, maar vooral om samenwerking tussen mensen, bedrijven en overheid.

Audio: Hoogleraar Beatrice de Graaf: "Weerbaarheid door samenwerking."

Beatrice de Graaf is faculteitshoogleraar Geschiedenis van Internationale Betrekkingen aan de Universiteit Utrecht en geldt als een van de bekendste Nederlandse deskundigen op het gebied van veiligheid, crisis en terrorisme. De zuidwestelijke delta is door de eeuwen heen. 

Leren kennen en vertrouwen

\Volgens De Graaf wordt weerbaarheid tegenwoordig te vaak gezien als iets van twee uitersten: óf de krijgsmacht moet het oplossen, óf de individuele burger moet zichzelf redden met een noodpakket. “Maar daartussen liggen nog werelden die we kunnen winnen voor sociale weerbaarheid”, benadrukt ze. Zo stelt De Graaf dat mensen elkaar weer moeten leren kennen en vertrouwen. “Praat met je straat, met je sportclub, met je kerk of voetbalvereniging. Als je afspraken maakt in de koude periode, weet je elkaar ook te vinden in de warme periode.”

Zeeuwse familiegeschiedenis

In haar verhaal verwijst De Graaf ook naar haar eigen Zeeuwse wortels. Haar familie van moederszijde komt uit Krabbendijke en heeft de Watersnoodramp van 1953 bewust meegemaakt. Na de ramp werd haar oma tijdelijk opgevangen door een Brabants gezin. Die ervaring van solidariteit en onderlinge hulp heeft volgens De Graaf diepe indruk gemaakt binnen de familiegeschiedenis. "De landelijke overheid heeft geen cent uitgekeerd aan herstelgeld voor de inwoners, de samenleving regelde dat zelf." Dit in schril contrast tot de coronaherstelbetalingen van 2021, waarvoor de Rijksoverheid ruim 80 miljard euro heeft uitgetrokken.

Zeven deugden

Juist die saamhorigheid van destijds ziet zij vandaag opnieuw als noodzakelijk in een wereld die steeds onzekerder wordt. Volgens De Graaf moet de samenleving minder individualistisch worden en zich weer richten op wat zij de “zeven deugden” noemt, geïnspireerd op de klassieke filosofie van Aristoteles. Daarbij gaat het om waarden als moed, rechtvaardigheid, wijsheid en matigheid, maar vooral ook om verantwoordelijkheid nemen voor elkaar.

Vliegbasis als voorbeeld

De Graaf noemde de vliegbasis in de Deltaregio als een voorbeeld van hoe samenwerking eruit kan zien. Op en rond de vliegbasis werken Defensie, bedrijven en onderwijsinstellingen nauw samen. Zo wees ze op de aanwezigheid van het mbo-onderwijs, luchtvaartbedrijven en nieuwe huisvesting voor studenten vliegtuigtechniek. “Als je al die kennis en kunde bij elkaar brengt, ontstaat hier eigenlijk een soort Brainport”, zegt ze. “Dat is uniek.” Volgens de hoogleraar kan de rest van Nederland leren van die regionale samenwerking. Niet alleen voor economische ontwikkeling, maar ook om de samenleving sterker en weerbaarder te maken in tijden van internationale spanningen en onzekerheid.

Audio: Luchtmachtcommandant André Steur sprak ook op de Ravelijnlezing en doet een oproep aan het bedrijfsleven tot méér investeren. Na afloop vertellen ook Zeeuwse ondernemers wat de samenwerking met Defensie hen aan kansen biedt.