Waterschapslasten gemiddeld 9,5 procent omhoog: meer geld naar waterbeheer

MIDDELBURG - De waterschapslasten stijgen in 2027 naar verwachting met gemiddeld 9,5 procent. Dat blijkt uit de ontwerpbegroting van Waterschap Scheldestromen. Het waterschap heeft bijna 198,2 miljoen euro aan uitgaven op stapel staan en wil volgend jaar zo'n 87 miljoen euro investeren in waterbeheer. De hogere lasten zijn nodig voor onder meer het onderhoud van dijken, wegen en watergangen, de zuivering van afvalwater en maatregelen tegen de gevolgen van klimaatverandering.

De lastenstijging voor inwoners valt lager uit dan eerder begroot, ook al moeten huishoudens en bedrijven de komende jaren rekening houden met stijgende waterschapslasten. Waterschap Scheldestromen wil de waterschapslasten in 2027 gemiddeld met 9,5 procent verhogen. Dat is iets minder dan de 9,9 procent waarmee eerder rekening werd gehouden. Volgens dagelijks bestuurslid Carla Michielsen is de bijstelling mogelijk doordat extra inkomsten zijn gevonden en de begroting op een aantal grote uitgavenposten scherper is doorgerekend. Vooral de energiekosten vielen lager uit dan aanvankelijk was ingeschat.

Grote posten

"We hebben gekeken naar een aantal grote posten. Met name de energiekosten vielen mee. Die hadden we wat te voorzichtig ingeschat”, licht Michielsen toe. Ook is opnieuw gekeken naar de inkomsten die het waterschap kan verwachten. De begroting voor 2027 is sluitend. Scheldestromen maakt gebruik van 10 miljoen euro uit de reserves, overeenkomstig het reservebeleid dat in 2024 is vastgesteld. Die middelen zijn grotendeels bedoeld om incidentele kosten op te vangen. De totale exploitatie-uitgaven bedragen 198,2 miljoen euro. Daartegenover staan 188,2 miljoen euro aan inkomsten en de inzet van de reserves.

Verschillen huishoudens en bedrijven

De gevolgen verschillen per categorie belastingbetaler en zijn afhankelijk van de verschillende heffingen. Voor inwoners valt de stijging volgens Michielsen relatief beperkt uit. De watersysteemheffing voor ingezetenen blijft binnen de nieuwe verdeling op hetzelfde aandeel van 27 procent. Bovendien stijgt de zuiveringsheffing in 2027 niet. Voor huishoudens met een koopwoning komt de lastenontwikkeling daardoor anders uit dan het gemiddelde percentage doet vermoeden.

Bij ongebouwde grond en natuur liggen de lastenveranderingen juist hoger dan het gemiddelde. De nieuwe verdeling van de heffingen speelt daarbij een belangrijke rol. Het waterschap benadrukt daarom dat het algemene stijgingspercentage niet zonder meer kan worden vertaald naar de rekening van een individueel huishouden, bedrijf of grondeigenaar.

Nieuwe wegenheffing vanaf 2027

Nieuw in de begroting van 2027 is de splitsing van de watersysteemheffing in een watersysteemheffing en een afzonderlijke wegenheffing. Provinciale Staten moeten daarvoor in de vergadering van vrijdag 13 november nog wel akkoord geven, een week vóór de begrotingsvaststelling van het waterschap. Maar volgens Michielsen tekent zich een duidelijke meerderheid vóór de wijziging.“We wachten het besluit van Provinciale Staten af. In de commissie leek zich een meerderheid af te tekenen”, merkt ze op.

Bijna 87 miljoen naar projecten

Zo trekt Scheldestromen in 2027 circa 86,9 miljoen euro uit voor projecten. Het gaat om uitgaven voor waterveiligheid, waterzuivering en wegen. Ook maatregelen die verband houden met klimaatverandering maken deel uit van de opgave. De kosten van investeringen komen niet direct volledig in de exploitatiebegroting terecht: nadat projecten zijn afgerond, worden de uitgaven volgens de gebruikelijke systematiek afgeschreven.

Lasten blijven stijgen

De meerjarenbegroting laat zien dat de uitgaven verder oplopen. Voor 2028 wordt gerekend op ongeveer 205 miljoen euro en voor 2030 op circa 234 miljoen euro. Daarmee ligt ook een verdere stijging van de waterschapslasten in de lijn der verwachting. De inzet van reserves is volgens Michielsen gebaseerd op het reservebeleid uit 2024. Zoals het nu is gepland, wordt vanaf 2029 geen gebruik meer gemaakt van reserves om de begroting aan te vullen. Daardoor zullen de inkomsten uit belastingen een groter deel van de uitgaven moeten dekken.

Dijkversterking HWBP

Ook de financiering van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) blijft een aandachtspunt. Scheldestromen werkt verder aan de geplande dijkversterkingen en past de begroting op dit moment niet aan vanwege de onzekerheid over de rijksfinanciering. Het Rijk heeft in een recente Kamerbrief aangegeven waterveiligheid belangrijk te vinden en de gemaakte afspraken te willen nakomen. "We wachten de landelijke Voorjaarsnota van 2027 af", aldus de waterschapsbestuurder. Scheldestromen heeft de planning voor de dijkversterkingen tot 2050 uitgewerkt. Daarbij gaat het om circa 114 kilometer aan primaire waterkerende dijken. De versterking is nodig om Zeeland ook in de toekomst veilig en droog te houden.

Geen extra geld voor nazuivering

Naast waterveiligheid en het reguliere waterbeheer speelt ook de beschikbaarheid van zoetwater een steeds grotere rol. De droge zomers en perioden van hitte vergroten de belangstelling voor hergebruik van gezuiverd afvalwater. Bij de rioolwaterzuivering op Schouwen-Duiveland loopt daarvoor een proefproject, samen met een groep agrarische ondernemers. Het project moet inzicht geven in de mogelijkheden om gezuiverd afvalwater opnieuw te benutten. Ook regelgeving vanuit Europa speelt daarbij een rol.

Duidelijkheid over technieken

Voor investeringen die nodig zijn om dit zogeheten effluent verder te zuiveren tot een kwaliteit die direct opnieuw kan worden gebruikt, is nog geen bedrag opgenomen in de begroting voor 2027. Volgens Michielsen moet eerst duidelijker worden welke technieken geschikt zijn en hoe de kosten moeten worden verdeeld. "Dat zijn projecten van twintig tot dertig miljoen”, zegt ze. Het waterschap wil bovendien de vraag beantwoorden of het die kosten alleen moet dragen. Wel blijft Scheldestromen betrokken bij onderzoek en proefprojecten, onder meer om processen efficiënter te maken en kennis met andere waterschappen uit te wisselen. Voor de komende jaren blijft het zoeken naar mogelijkheden om water beter te benutten, aldus Michielsen, "zonder dat de kosten voor de belastingbetaler onnodig oplopen."