Kracht, Schotse traditie en strijdlust komen samen tijdens Highland Games by the Sea

BAARLAND - Krachtpatsers, doedelzakspelers en liefhebbers van de Schotse traditie kwamen zondag samen in Baarland voor de negende editie van de Highland Games by the Sea. Op het terrein werd gestreden om wie de zwaarste stenen kon tillen, de meeste kracht kon tonen en de traditionele onderdelen het beste beheerste. Tussen de wedstrijden door zorgden doedelzakken en drums voor een onmiskenbaar Schotse sfeer.

Audio: Streekomroep De Bevelanden sprak met toeschouwers en deelnemers van de Highland Games by the Sea.

Voor Rowena, lid van het 'strongmen'-vrouwenteam The Ravens of R'Odin, zijn de Highland Games inmiddels een vertrouwd evenement. "Ik denk dat dit ongeveer mijn dertigste Highland Games is”, vertelt ze. Ze doet wel vaker mee aan strongmanwedstrijden. Ook omdat krachttraining niet alleen iets voor mánnen is, lacht ze. „Wij kunnen het spelletje ook, inmiddels.

Van steentillen tot boomstammen

Een van de onderdelen in Baarland is het tillen van zware stenen. De laatste steen weegt maar liefst 70 kilo. "Stenen tillen is niet per sé Schots”, legt Rowena uit. "Alle andere onderdelen zeer zeker wel. De authentieke caber toss bijvoorbeeld, waarbij je een boomstam omgooit, is natuurlijk puur Schots.”

Foto: Boomstammen gooien, "...puur Schots..."

De organisatie combineert traditionele Highland Games met onderdelen uit de strongmanwereld en meer speelse elementen. "Het is een heel mooi pakket van alles bij elkaar.” Rowena staat ondertussen klaar om zelf de strijd aan te gaan. "Ik hoop hem wel weer op mijn naam te mogen zetten.” De zware onderdelen passen volgens haar bovendien goed bij haar dagelijks leven. "Daarom zeg ik altijd: we trainen voor het dagelijks leven.”

Ontstaan uit liefde voor krachtsport

Organisator Johan Capello vertelt dat het evenement inmiddels aan zijn negende editie toe is. Het idee ontstond vanuit een groep vrienden, onder wie enkele krachtsporters. "Eigenlijk waren het een aantal vrienden. Twee van hen deden aan krachtsport en zo ontstond het idee om iets te organiseren.”

De locatie is niet toevallig gekozen. De Schotten speelden tijdens de bevrijding en de Slag om de Schelde in oktober 1944 een belangrijke rol. Daarom begint de dag traditiegetrouw met een herdenking. "We doen ieder jaar een herdenking vlak voor de spelen. De burgemeester houdt een toespraak en we staan stil bij de rol van de Schotten bij bevrijding.” Daarna slaat de sfeer om van ingetogen naar uitbundig. Muziek, optredens, krachtsport en deelnemers in traditionele kleding zorgen voor een evenement voor een breed publiek. "Voor elk wat wils”, aldus Capello. De deelnemers komen bovendien niet alleen uit Zeeland. Ook sporters uit België, West-Brabant en Limburg doen mee.

Brabantse kracht in Zeeland

Eén van de deelnemers van buiten Zeeland is Maurice Uitdewilgen. Hij komt uit Brabant en vormt samen met anderen een ploeg die een sterke band heeft met Zeeland. "Wij zijn eigenlijk een half-Zeeuwse, half-Brabantse delegatie.” Door enkele afzeggingen is hij die dag de enige Brabander in zijn team. Dat weerhoudt hem er niet van om vol voor de winst te gaan. "Je moet het proberen te redden met de roeien die je hebt. We doen het vooral voor de fun, maar we proberen natuurlijk wel te winnen. Dát is ons belangrijkste doel van vandaag."

Steenstoten

De deelnemers krijgen een stevig programma voor de kiezen. Er zijn onder meer steenstoten, het verplaatsen van zware stenen en onderdelen waarbij gewichten zo lang mogelijk moeten worden vastgehouden. Ook touwtrekken en traditionele Highland Games-onderdelen zoals de caber toss staan op het programma. Uitdewilgen doet naar eigen zeggen al aan vrijwel alle edities mee. Waar hij vroeger vaker won, ligt de nadruk tegenwoordig vooral op het plezier. Toch is hij nog altijd niet van plan het rustig aan te doen. "Als ik die steentjes droog kan opleggen in 22 seconden, dan doe ik het nog niet zo slecht.” De stenen die de deelnemers moeten verplaatsen, wegen tussen de 80 en 125 kilo. "Als je 49 bent, ben ik blij dat ik ze nog over elkaar kan krijgen", zegt hij lachend.

Doedelzakken als strijdmuziek

Geen Highland Games zonder doedelzakken. De Sassenachs Pipe & Drums uit Dordrecht zorgen voor de muzikale omlijsting. De band bestaat uit muzikanten die de bagpipes en drums bespelen. De doedelzak heeft volgens een van de muzikanten van oudsher een sterke relatie met oorlog en strijd. Het geluid moest indruk maken en mensen aanmoedigen. "Ik hoorde op een festival van verre al een doedelzak spelen met een aantal drums. Dat vond ik zo imponerend, zo'n oer-oergeluid, dat ik twee jaar later dacht: dat wil ik óók.”

Aanbellen

Sommige muzikanten spelen inmiddels al tientallen jaren. Eén van hen begon op achtjarige leeftijd, nadat hij een buurman op de doedelzak had horen spelen. "Ik heb gewoon aangebeld en gevraagd: wat voor muziek is dát? Zodoende ben ik daarop gekomen.” De band speelt niet alleen traditionele Schotse muziek. "Wij spelen verhalen. We joegen de mensen op om de strijd in te gaan.” Dat past uitstekend bij de sfeer van de Highland Games, waar deelnemers elkaar uitdagen op kracht, snelheid en uithoudingsvermogen.

Zelf proberen

Voor wie denkt dat een doedelzak bespelen eenvoudig is, volgt tijdens de demonstratie een realitycheck. Het instrument bestaat uit verschillende onderdelen en vraagt veel oefening. "Het is best ingewikkeld hoor. Je moet heel veel oefenen en jarenlang bezig zijn om het echt goed te kunnen bespelen.”

Proef op de som

Ook de verslaggever mag het uiteindelijk proberen. De zak wordt onder de arm geklemd, de pipes gaan over de schouder en er moet vooral héél veel lucht in het instrument komen. Na enkele pogingen klinkt er zowaar geluid. 

En ook deze Highland Games by the Sea laten zien waar het evenement om draait: kracht en competitie, maar ook muziek, traditie, humor en plezier. Of, zoals een deelnemer het samenvat: "We proberen natuurlijk wél te winnen.” En daarmee zit er inderdaad nog altijd volop strijd - of beter gezegd schot - in de Highland Games.