Kritiek op verlenging PFBS-lozing bij Waarde: ‘Vervuiling wordt gefaciliteerd'

HANSWEERT / WAARDE / BERGEN OP ZOOM - Stichting Gezond Water (SGW) uit Hansweert vindt het 'onaanvaardbaar' als de Bergse kunststofproducent twee jaar langer de PFAS-stof FPBS zou mogen lozen bij Waarde in de Westerschelde. De provincie Noord-Brabant wil de huidige vergunning voor de lozing van 2,75 kilo PFBS tot eind 2028 verlengen.

Volgens SGW-bestuurder Egbert Lobée uit Hansweert wordt hiermee "opnieuw toegestaan dat een zeer zorgwekkende stof in het watersysteem terechtkomt, terwijl strengere maatregelen mogelijk zouden zijn." SGW tekent daarom "met klem" bezwaar aan tegen de verlening. PFAS is een verzamelnaam voor een reeks zeer moeilijk afbreekbare schadelijke stoffen.

Bevoegd gezag

In de ontwerpbeschikking, die op 20 mei is gepubliceerd, wil de provincie Noord-Brabant de huidige lozingseis voor PFBS verlegngen tot en met 2028. Sabic mag daarbij de PFBS (perfluorbutaansolfonzuur) via het afvalwater lozen op de afvalwaterpersleiding richting de rioolwaterzuivering in Bath, die vervolgens via Waarde in de Westerschelde wordt geloosd. Sabic is gevestigd in Bergen op Zoom en daarom is de provincie Noord-Brabant als 'bevoegd gezag' de instantie die de vergunning verleent.

'Meer tijd nodig'

De vergunningverlener heeft heeft meer tijd nodig om vast te stellen welk effect de inmiddels genomen maatregelen hebben op de daadwerkelijke uitstoot van PFBS, zo blijkt uit de onderbouwing van de vergunninverlening. Sabic heeft onder meer een ionenwisselaar in gebruik genomen, produceert deels via een zogenoemde 'masterbatch-methode' en voert vervuild koelwater af naar een externe verwerker. Daarnaast zou het bedrijf mogelijkheden onderzoeken om PFBS uiteindelijk te vervangen door een minder schadelijke stof.

‘Onbeperkt doorgaan’

SGW-bestuurslid Egbert Lobée noemt de verlenging onaanvaardbaar. “De provincie en de omgevingsdienst blijven ongeremd de PFBS-lozingen faciliteren. Nu mag, los van wat er over reductie in de vorige beschikking is opgenomen, namelijk het terugbrengen naar nul, gewoon nog twee jaar worden doorgeloosd. Nog steeds weigert Noord-Brabant om de beste beschikbare technieken voor te schrijven die bijvoorbeeld bij de Belgische afvalverwerker Indaver wél worden ingezet.” 

Volgens Lobée laat de provincie daarmee kansen liggen om de uitstoot sneller terug te dringen. De stichting wijst erop dat PFBS behoort tot de groep PFAS-stoffen, die vanwege hun persistentie en mogelijke schadelijke effecten op mens en milieu steeds nadrukkelijker onder de aandacht staan van overheden en milieuorganisaties.

'Onvoldoende meetgegevens'

De provincie verdedigt de verlenging door te wijzen op het ontbreken van voldoende meetgegevens. De huidige PFBS-norm trad pas op 8 oktober vorig jaar daadwerkelijk in werking, nadat juridische procedures waren afgerond. Daarnaast heeft zich volgens de provincie een incident met PFBS voorgedaan, waardoor nog geen representatief beeld bestaat van de normale bedrijfsvoering.

Het provinciebestuur stelt dat ten minste één jaar reguliere productie nodig is om een betrouwbare meetreeks op te bouwen. Op basis daarvan kan later worden beoordeeld of een strengere lozingseis mogelijk is. Ook Rijkswaterstaat heeft de provincie geadviseerd de termijn met twee jaar te verlengen. Volgens de ontwerpbeschikking biedt de huidige norm van maximaal 2,75 kilogram PFBS per jaar gedurende deze periode "voldoende bescherming voor het ontvangende oppervlaktewater."

Juridische procedures lopen door

De PFBS-lozingen van Sabic in de Zeeuwse wateren zijn al langer onderwerp van juridische procedures. Tegen het eerdere besluit uit maart 2025 werd beroep ingesteld door zowel Sabic als milieuorganisaties. De rechtbank liet de vergunning vorig jaar in stand, waarna zowel SGW als andere partijen hoger beroep instelden bij de Raad van State. Behalve stichting SGW uit Hansweert kunnen ook overige belanghebbenden gedurende zes weken zienswijzen indienen tegen de nieuwe ontwerpbeschikking. Daarna beslist de provincie definitief over de verlenging van de PFBS-lozingseis.