Marokkaanse Nederlanders bezoeken herdenking Kapelle: ‘Dit is ook ónze geschiedenis'

KAPELLE – Onder een stralende voorjaarszon, met drie vlaggen halfstok en wapperend in de wind – de Franse, de Nederlandse en de Marokkaanse – is donderdagmiddag op de Franse erebegraafplaats in Kapelle herdacht dat tachtig jaar geleden een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. In de serene rust van de begraafplaats staan bezoekers stil bij het offer van 229 Franse militairen die op Nederlands grondgebied sneuvelden. Onder hen ook 22 Marokkaanse soldaten.

Audio: Louis van der Kallen bezoekt met Karima en Djunayd de Franse erebegraafplaats.

Voor de Brabander Louis van der Kallen (76) is de jaarlijkse plechtigheid een vast ritueel. Al dertig jaar woont hij de herdenking bij. “Mijn ouders hebben het bombardement op Rotterdam meegemaakt. Ik weet dus wat oorlog met mensen doet,” vertelt hij. Sinds een jaar of vijf nodigt hij ook Marokkaanse Nederlanders uit. “Want te weinig mensen weten dat ook hún voorouders hier vochten. Dit is ook hún geschiedenis.”

Rij aan rij

Van der Kallen wandelt in de vroege middag langs de graven van Noord-Afrikaanse soldaten. De witte zerken, sommige met Arabisch schrift, staan rij aan rij in het gras. “Het is belangrijk dat we blijven vertellen dat vrijheid niet vanzelfsprekend is,” zegt hij. “En dat er mannen uit Marokko, Algerije en Tunesië hun leven gaven voor de bevrijding van Europa. Ook voor Nederland.” Direct grenzend aan de Arabische graven liggen ook Joodse geneuvelde militairen, temidden van de christelijke Franse gesneuvelden. "Drie religies naast elkaar, op één erebegraafplaats", benadrukt Van der Kallen. 

‘Ik wist dit helemaal niet’

Voor Karima Bouzambou (38) en haar 14-jarige zoon Djunayd is het de eerste keer dat ze de erebegraafplaats bezoeken. “Tot vandaag wist ik niet eens van het bestaan van deze plek,” zegt Djunayd, zichtbaar onder de indruk. “Op school hoor je alleen over Nederlandse soldaten. Maar dit zijn ook mensen die gevochten hebben voor onze vrijheid. Dat wist ik echt niet.”

Foto: Voor Djunayd (14) is het de eerste keer dat hij de begraafplaats bezoekt.

Zijn moeder knikt. “Er wordt te weinig over verteld,” vindt Karima. “Marokkaanse Nederlanders worden te vaak neergezet als buitenstaanders. Maar als ik hier loop, zie ik dat mijn gemeenschap een onmisbaar deel is van de Europese geschiedenis. Onze mensen stonden hier, vochten hier, stierven hier. Dat moet gehoord worden.”

Een gemeenschap met trots

Tijdens de officiële herdenking klinkt het Wilhelmus, gevolgd door de Marseillaise en ook het Marokkaanse volkslied. De Marokkaanse ambassadeur spreekt in zijn toespraak over verbondenheid en gedeeld verleden. In het publiek zitten dit jaar opvallend veel genodigden van Marokkaanse afkomst. Voor hen is deze dag niet alleen een moment van herdenking, maar ook van erkenning, zegt Karima. “Onze voorouders hebben bijgedragen aan de vrijheid van dit continent. Dat maakt me trots.”

Foto: Karima Bouzambou: ""Dat je kind gaat vechten in een ander land, ver van huis - welke moeder kan dat verdragen?"

De stilte na de muziek

Karima en Djunayd staan stil bij de graven, de handen gevouwen. Het bezoek maakt indruk op de 14-jarige, de soldaten die destijds sneuvelden waren slechts een paar jaar ouder dan hij nu is. “Ik wil straks aan mijn vrienden vertellen wat ik hier heb gezien,” zegt hij. “Dat het niet alleen Nederlanders waren die hebben gestreden. Ook mensen zoals ik, stonden aan het front.” Karima staat stil bij wat de ouders van de jongens destijds doorgemaakt moeten hebben. "Dat je kind gaat vechten in een ander land, ver van huis - welke moeder kan dat verdragen", zegt ze. En inmiddels staat de wereld opnieuw in brand, is er oorlog, genocide in Palestina en bombardementen in Oekraïne. "De wereld leert niet van de geschiedenis", verzucht ze. "Daarvoor is de machtlust onder de mensen té groot."

• Op de enige Franse militaire begraafplaats in Nederland liggen 229 Franse militairen begraven. De herdenking vindt jaarlijks plaats in mei, in samenwerking met de Franse en Marokkaanse ambassades.