Minder licht, meer duurzaamheid: 'Het menselijk oog merkt er niets van'

GOES - Als de avond valt, springen in de gemeente Goes zo’n tienduizend lantaarnpalen aan. In woonwijken, langs polderwegen en in dorpsstraten zorgen ze voor licht, veiligheid en herkenning. Maar de gemeente wil dat vertrouwde straatbeeld de komende jaren flink verduurzamen. De lampen worden energiezuiniger, slimmer én minder fel. De lichtsterkte wordt met dertig procent teruggeschroefd zónder dat de mensen op straat dat zullen merken - verwacht wethouder Stan Meulblok. 

Het vernieuwde gemeentelijk beleidsplan voor openbare verlichting loopt tot 2035 en moet beter aansluiten op moderne techniek, wetgeving en duurzaamheidsdoelen. Volgens Meulblok was het oude plan simpelweg achterhaald. “Dat beleidsplan sluit eigenlijk onvoldoende aan op de actuele wet- en regelgeving. En ook wel eigenlijk aan onze duurzaamheidsdoelstellingen.” De veranderingen worden straks zichtbaar in heel Goes. Binnen twee jaar moet alle openbare verlichting zijn vervangen door ledlampen. “Onze verlichting moet altijd energiezuinig ledverlichting zijn”, aldus Meulblok. “Eind dit jaar denken we al op 90 procent te zitten.”

Natuur profiteert

Maar de gemeente kijkt verder dan alleen zuinige lampen. Ook de hoeveelheid licht gaat omlaag. Nieuwe armaturen worden standaard ingesteld op 70 procent lichtsterkte. Dat klinkt fors, maar volgens de wethouder merken inwoners daar nauwelijks iets van. “Je zou denken, dat ga je ontzettend merken, maar het blijkt dat het menselijk oog dat dus bijna niet constateert.” Juist die aanpassing moet energie besparen én lichtoverlast beperken. Vooral dieren en natuur profiteren daarvan, door minder 'lichtvervuiling. In sommige gebieden kiest Goes er zelfs bewust voor om géén verlichting te plaatsen, zoals in natuurgebieden.

Sociale veiligheid

Toch benadrukt de wethouder dat bij de keuzes veiligheid altijd voorop blijft staan en leidend is in de beslissing waar wel en geen verlichting nodig is. “Sociale veiligheid staat echt boven alles”, zegt hij nadrukkelijk. “We gaan niet zorgen dat er verlichting weggehaald wordt waardoor er onveilige situaties ontstaan.” Op plekken waar inwoners zich juist onveilig voelen, kan de gemeente de verlichting zelfs uitbreiden.

Proef met dimmen

Volgend jaar start Goes bovendien met een proef waarbij straatverlichting twintig procent wordt gedimd. Welke wijken meedoen, is nog niet bekend. De gemeente wil eerst onderzoeken hoe inwoners het verschil ervaren. “Als blijkt dat het onveiligheidsgevoel vergroot, dan kunnen we weer terugschalen”, aldus Meulblok.

Enquete

Opvallend genoeg blijken veel inwoners nu al tevreden over de straatverlichting. Meublok verwijst naar cijfers uit enquête van de gemeente: tachtig procent van de bevraagden vindt de huidige verlichting voldoende. Slechts zeventien procent gaf aan meer straatverlichting te willen in de eigen buurt. Wethouder Meulblok verwacht al met al dat de verduurzaming uiteindelijk een flinke besparing oplevert, al kan hij daar nog geen exact bedrag op plakken. “Het draait natuurlijk om de duurzaamheid”, zegt hij.