GOES - Dat de grootste partij niet automatisch mag meeregeren, is in de Goese politiek opnieuw gebleken. Verkiezingswinnaar Nieuw Goes komt definitief niet in aanmerking voor deelname aan een nieuwe coalitie. Een extra gespreksronde, bedoeld om het vertrouwen te herstellen, heeft geen doorbraak opgeleverd. Daarom gaan CDA, SGP/ChristenUnie, VVD en D66 nu aan de slag om samen een nieuwe coalitie te vormen.

De partij van lijsttrekker Martijn Vermeulen werd bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart nog de grootste. Toch bleek al snel dat andere partijen twijfels hadden over de bestuurlijke stabiliteit van Nieuw Goes. Die scepsis hangt samen met onder meer het uiteenvallen van de eerdere coalitie in 2023 met vertrek van Vermeulen als wethouder. Zijn taken zijn toen onder de overige collegeleden verdeeld en 'herintreder' CDA. En het is niet voor het eerst in de Goese raadshistorie dat de verkiezingsswinnaar buitenspel komt te staan. Bij het zogeheten 'biddagakkoord' van maart 2006 hadden de christelijke partijen al vóór bekendmaking van de stembusuitslag de grote winnaar PvdA buitenspel gezet.

Verkennende gesprekken

Ook nu moet de grootste raadspartij genoegen nemen met een oppositierol - al waren daar wél grondige verkennende gesprekken aan vooraf gegaan. Informateur en verkenner Peter de Jong concludeerde donderdagavond na gesprekken met alle fracties dat een samenwerking tussen CDA, SGP/ChristenUnie, VVD en D66 het meest haalbaar leek. Tijdens een raadsdebat vorige week kreeg Nieuw Goes echter nog één kans om het vertrouwen van de andere partijen terug te winnen. Met name het CDA drong aan op die extra poging, terwijl de overige partijen daar weinig meer in zagen.

‘Té grote verschillen’

Die tussenronde heeft uiteindelijk niets opgeleverd. Donderdagavond gaf Vermeulen een toelichting op de gesprekken. Volgens hem bleken de verschillen met andere partijen simpelweg te groot. Hij sprak van een teleurstellende uitkomst. "We hebben geprobeerd tegemoet te komen, maar de onderlinge verschillen en twijfels bleken té groot om te overbruggen”, aldus Vermeulen. Vooral het gebrek aan vertrouwen in de stabiliteit van zijn partij speelde daarbij een doorslaggevende rol. Nieuw Goes zal de komende periode plaatsnemen in de oppositie. Vermeulen kondigde aan dat zijn fractie zich daarin "strijdbaar, maar constructief” zal opstellen.

Kritiek op proces

De beoogde coalitie van CDA, SGP/ChristenUnie, VVD en D66 beschikt over een zeer krappe meerderheid. Dat leidde tot kritiek vanuit andere fracties. PRO-raadslid Marco Eestermans plaatst vraagtekens bij het verkennende proces. "In een democratisch gesprek ga je ook met de twee grootste partijen het gesprek aan", merkt hij op. Volgens hem is er te weinig gekeken naar alternatieve coalities. „Er is onvoldoende recht gedaan aan de verkiezingsuitslag en aan hoe een verkenning normaal gesproken verloopt”, stelt hij. "Dat verdient meer zorgvuldigheid.”

Raadsakkoord in beeld

Naast de coalitievorming weerklinkt in de Goese raad donderdagavond ook steun voor een raadsbreed akkoord: een samenwerking op hoofdlijnen waarbij meerdere partijen betrokken zijn, ook buuiten de coalitie. Ko Vos (BVNL) pleit nadrukkelijk voor zo’n model. Volgens hem kan dat politieke spanningen verminderen en zorgen voor een duurzamere samenwerking.