Nieuwsanalyse - Eén bierblikje statiegeld per nacht houdt de lasten laag

WISSENKERKE - Noord-Beveland kiest ervoor de eigen inwoners te ontzien en de toeristen volgend jaar een groter deel van de gemeentelijke rekening te laten betalen. De gemeenteraad heeft ingestemd met een verhoging van de toeristenbelasting met 15 cent per persoon per nacht. Een relatief bescheiden bedrag, zou je zeggen. Maar wie denkt dat het om een verwaarloosbare inkomstenbron gaat, onderschat de economische betekenis van het toerisme voor het eiland.

Ruim éénderde van de inkomsten uit lokale heffingen komt inmiddels uit de toeristenbelasting. Met honderdduizenden toeristische overnachtingen en bezoeken tikt iedere cent uiteindelijk flink aan. De verhoging brengt het tarief op 2,05 euro per persoon per nacht. Daarmee wordt de rekening voor een deel verlegd van de eigen inwoners naar de bezoekers van het eiland.

Geen gratis beleid

Bestuurlijk gezien is dat voor de Noord-Bevelandse raad een begrijpelijke keuze. Waar inwoners in andere Bevelandse gemeenten volgend jaar rekening moeten houden met een stijging van de lokale lasten van 2,5 tot 2,8 procent, houdt Noord-Beveland de tarieven voor de eigen inwoners gelijk. Sterker nog: de gemeente heeft de lasten al jarenlang niet laten meestijgen met de inflatie. Dat is een bewuste koers, maar geen gratis beleid. De rekening moet tenslotte érgens van betaald woren, en zelfs op het eindeloos eiland gaat alleen de zon voor niets op.

Balans in de begroting

De toeristenbelasting is bovendien lager dan in omliggende gemeenten, zoals Walcheren of op Schouwen. Het college zoekt de belans in de begroting, en daar mag het best een tandje bij, voor de overnachtende recreanten. Ook voor oppositiepartijen als PRO is het niet meer dan logisch dat toeristen een grotere bijdrage leveren. Raadslid Eric Mahieu wijst daarbij op de druk die het toerisme op het eiland legt. "Het eiland zucht en kraakt onder de verkeersbewegingen", stelt hij. Toerisme levert Noord-Beveland niet alleen inkomsten op, maar vraagt ook het nodige van de infrastructuur, de openbare ruimte en de leefbaarheid van de dorpen.

Lasten zijn relatief

De verhoging van 15 cent is nauwelijks een drempel voor de gemiddelde toerist, maar de veelheid aan overnachtingen levert de gemeente wel extra inkomsten op. Het is de macht van het grote getal. Bovendien is het voor de raad logisch dat bezoekers die gebruikmaken van de voorzieningen en infrastructuur ook bijdragen aan de kosten daarvan. Zeker op een eiland waar toerisme een belangrijke economische pijler is. En wat is nu vijftien cent? Dat is evenveel als het statiegeld op een leeg bierblik dat toersisten in de berm gooien of op het strand achterlaten. Het opruimen van de rommel daarentegen komt voor rekening van de eilanders. Lasten zijn wat dat betreft relatief.

Geen melkkoe

Toch zit er ook een keerzijde aan deze keuze. Noord-Beveland moet oppassen dat het toerisme niet uitsluitend als financiële melkkoe wordt beschouwd, klinkt het in de raad. Yvonne Maas (NBB) wil het "eiland aantrekkelijk en betaalbaar houden voor bezoekers", maar de verhoging van toeristenbelasting moet wat haar betreft geen gewoonte worden. Eén verhoging zal het toeristische aanbod vermoedelijk niet direct onder druk zetten, maar de optelsom van prijsstijgingen kan op termijn wel degelijk invloed hebben op de aantrekkelijkheid van een bestemming.

Gezond begroten

Daarbij is de vraag hoe lang de gemeente de lokale lasten voor inwoners op deze manier kan blijven bevriezen. Toeristische inkomsten zijn afhankelijk van bezoekersaantallen en overnachtingen. Die kunnen schommelen, terwijl gemeentelijke uitgaven voor voorzieningen, onderhoud en dienstverlening gewoon doorgaan. Een gezonde begroting vraagt daarom om méér dan alleen een verschuiving van de rekening.

Duidelijke koers

De gemeenteraad heeft met de meerjarenbegroting 2027-2031 gekozen voor een duidelijke koers: de eigen inwoners zoveel mogelijk ontzien, terwijl toeristen verhoudigsgewijs een groter aandeel van de lokale lasten dragen. Tegelijkertijd liggen er stevige opgaven, onder meer op het gebied van woningbouw en het versterken van de dorpskernen. Juist die investeringen moeten ervoor zorgen dat Noord-Beveland niet alleen een aantrekkelijke vakantiebestemming blijft, maar ook een leefbare gemeente voor de mensen die er wonen.

Wie profiteert, betaalt

Noord-Beveland maakt een bestuurlijk begrijpelijke en verdedigbare keuze. Wie profiteert van het eiland, mag ook bijdragen aan de kosten. De verhoging van 15 cent lijkt daarvoor een bescheiden prijs. Maar de gemeente moet wel blijven bewaken dat toerisme geen doel op zich wordt en dat de leefbaarheid van de eigen dorpen voorop blijft staan. Want uiteindelijk is een aantrekkelijk eiland niet alleen een plek waar toeristen graag komen, maar vooral een plek waar inwoners graag blijven wonen.