Nieuwsanalyse - grootste partij buitenspel zet druk op vertrouwen in Goes

GOES - De coalitievorming in Goes schuurt. Dat de grootste partij, Nieuw Goes, niet automatisch mag meebesturen is op zichzelf niet uitzonderlijk, maar de manier waarop het nu gebeurt, roept vragen op. Zeker omdat ook de tweede partij, PRO Goes, buiten de boot valt. In plaats daarvan kiezen CDA, SGP/ChristenUnie, VVD en D66 voor een samenwerking die net aan een meerderheid komt.

De officiële reden is gebrek aan vertrouwen. De naam van lijsttrekker Martijn Vermeulen blijft verbonden aan de val van een eerdere coalitie in 2023, en dat weegt zwaar. In de praktijk betekent dit dat bestuurlijke stabiliteit zwaarder telt dan de verkiezingsuitslag. Dat is een verdedigbare keuze, maar wel één met een prijs: het gevoel bij kiezers dat hun stem er minder toe doet.

Dat gevoel wordt versterkt door hoe het proces is verlopen. Zowel Nieuw Goes als PRO Goes stellen dat de verkenning te snel is dichtgetimmerd en dat alternatieven nauwelijks serieus zijn onderzocht. Het verwijt van 'handjeklap' hangt daardoor nadrukkelijk in de lucht. Of dat terecht is of niet, doet er politiek gezien bijna minder toe dan het effect: wantrouwen groeit wanneer besluiten niet transparant genoeg lijken.

Tegelijkertijd is de gekozen coalitie allesbehalve comfortabel. Met een minimale meerderheid ligt kwetsbaarheid op de loer. Elk intern conflict kan grote gevolgen hebben. Daarmee ontstaat een paradox: een coalitie die is gevormd om stabiliteit te garanderen, begint zelf met een wankele basis.

In die context is het niet vreemd dat er wordt gekeken naar andere bestuursvormen. Het idee van een raadsakkoord, waarbij ook oppositiepartijen betrokken worden bij de hoofdlijnen van beleid, wint aan aantrekkingskracht. Het is een poging om de kloof tussen politiek en kiezer te verkleinen, juist nu die kloof zichtbaarder wordt.

Wat in Goes gebeurt, raakt de kern van de politiek: wat weegt zwaarder, bestuurbaarheid of representativiteit? Formeel klopt het proces. Een meerderheid vormt een coalitie maar politiek voelt het voor veel inwoners anders. Als de grootste én de tweede partij niet meedoen, wringt dat.

De komende tijd zal duidelijk maken of deze keuze werkt. Als de coalitie stabiel blijft en resultaten boekt, kan de kritiek verstommen. Maar als de samenwerking hapert, zal het verwijt dat de verkiezingsuitslag onvoldoende is gerespecteerd alleen maar luider klinken. En daarmee staat er meer op het spel dan alleen de lokale macht: ook het vertrouwen in de gemeentepolitiek zelf.