PFAS-aanpak overheid niet onrechtmatig, bezwaarmakers verliezen rechtszaak

HANSWEERT / DEN HAAG - De rechtbank Den Haag heeft geoordeeld dat de Staat niet onrechtmatig handelt met zijn huidige PFAS-beleid. Daarmee wijst de rechtbank de vorderingen af van onder meer Stichting Gezond Water (SGW), die samen met andere partijen via een collectieve procedure de Staat aansprakelijk had gesteld voor het onvoldoende beschermen van inwoners tegen PFAS-verontreiniging. De rechtbank wijst alle vorderingen af. Het is nog niet bekend of de eisers in hoger beroep gaan tegen de uitspraak.

De zaak, aangespannen onder de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA), draaide om de vraag of de overheid voldoende doet om mens, dier en milieu te beschermen tegen de schadelijke effecten van PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen). Volgens de eisers schiet het beleid tekort en laat de overheid toe dat via vergunningen nog altijd PFAS in water, bodem en lucht terechtkomt.

Oordeel rechtbank

De meervoudige kamer van de rechtbank oordeelt dat de Staat met zijn PFAS-beleid handelt binnen de beleidsruimte die de wetgevende en uitvoerende macht toekomt. Volgens de rechtbank is onvoldoende aangetoond dat de overheid haar zorgplicht schendt of dat zij verplicht is om op kortere termijn strengere normen te realiseren.

Onvoldoende onderbouwd

Een belangrijk punt in de zaak was de termijn waarop de norm voor PFOS (een specifieke PFAS-stof) in oppervlaktewater moet worden gehaald. De rechtbank stelt dat niet voldoende is onderbouwd dat uitstel van die datum juridisch ontoelaatbaar is. Daarmee is volgens de rechter geen sprake van onrechtmatig handelen door de Staat.

Teleurstelling bij Stichting Gezond Water

Stichting Gezond Water (SGW), één van de initiatiefnemers van de procedure, reageert teleurgesteld op de uitspraak. Bestuurslid Egbert: “Niet alleen het water maar ook het grondwater en de bodem bevatten inmiddels meer PFAS dan gezond is. En er komt steeds meer bij, want vergunningen blijven afgegeven worden voor emissies. Welke bedrijven hoeveel PFAS lozen is vaak niet eens bekend. Daarover gaat deze zaak.” Volgens SGW had de rechtbank moeten oordelen dat de overheid sneller en strenger moet optreden om verdere verspreiding van PFAS te voorkomen.

Achtergrond

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die vanwege hun water-, vuil- en vetafstotende eigenschappen veel worden gebruikt in industriële processen en consumentenproducten. De stoffen breken nauwelijks af in het milieu en kunnen zich ophopen in mens en dier. In Nederland zijn de afgelopen jaren op meerdere locaties verhoogde concentraties PFAS aangetroffen in bodem en water.

De eisers voerden aan dat de Staat onvoldoende transparant is over lozingen en te ruimhartig vergunningen verleent voor emissies van PFAS. Ook zou het beleid te traag zijn in het terugdringen van bestaande vervuiling.