KRUININGEN - Marjolein Sinke-Oele is raadslid van de PvdA in de gemeente Reimerswaal en inwoner van Kruiningen. Ze is ook gebruiker van het volkstuinencomplex aan het Achterwegje, dat momenteel onder vuur ligt vanwege vermoedens van ernstige PFAS-vervuiling. Onderzoeksresultaten blijven uit en bloedtesten vindt de gemeente niet nodig. “De tuinders willen weten waar ze aan toe zijn”, zegt ze. Er is volgens voor aanzienlijke onrust onder de tientallen leden van moestuinvereniging Cruyningen.

Vorig jaar heeft de gemeente onderzoek gedaan naar bodemverontreiniging in de moestuinen van Hansweert, Yerseke en Kruiningen. Een deel van het volkstuinencomplex in Kruiningen blijkt "gigantisch vervuild, met waarden die vele malen hoger zijn dan toegestaan."

STILZWIJGEN

Dat er vervuilde grond is in Kruiningen, is al sinds de jaarwisseling bekend. Toch mogen er nog steeds gewassen verbouwd worden. Ondertussen hult het college zich in stilzwijgen, wethouder Nico van der Hoest vraagt om geduld. En dat versterkt de onrust, benadrukt Sinke-Oele: "Iedereen wil gerustgesteld worden. Normaal gesproken heb je als inwoner vertrouwen in je overheid, dat volksgezondheid de hoogste prioriteit heeft. En als je ziet dat dat niet het geval is geweest, dan maakt dat ongerust."

NIET GEHOORD

Er is weinig openheid over de herkomst van de grond en wat er precies is gebeurd, stelt het raadslid. Volgens Sinke-Oele voelen de volkstuinders zich niet gehoord: "Als je om een bloedtest vraagt, lijkt het alsof iedereen hard wegloopt." Het volkstuinencomplex ligt in het centrum van Kruiningen, een fijne en toegankelijke locatie voor de inwoners.

ONDERZOEK

Het complex is ruim tien jaar geleden aangelegd met zeeklei, die volgens de toenmalige rapporten schoon was. Toch bleek bij recente onderzoeken dat de grond vervuild is – de aard en ernst van de verontreiniging wordt nu in opdracht van de gemeente onderzocht. Sinke-Oele merkt op dat tuinders die tien jaar geleden bij de ophoging aanwezig waren, bevestigen dat de grond er toen al verontreinigd uitzag. Een onderzoeksbureau stelde dat de grond destijds terzijde was gelegd en later toch is gebruikt.

PFAS

De verontreiniging bestaat voornamelijk uit PFAS, een verzamelnaam voor schadelijke stoffen. Sinke-Oele zegt dat er baksteenresten zijn gevonden en dat de rapporten hierover zorgwekkend zijn. De uitkomsten van tests op winter- en zomergroenten laten echter op zich wachten, waardoor er nog steeds veel onzekerheid heerst.

WESTERSCHELDE

De verontreiniging in het volkstuinencomplex staat niet op zich. Ook de Westerschelde en het Antwerpse havengebied dragen bij aan de PFAS-vervuiling in Kruiningen. Sinke-Oele uit haar boosheid over deze situatie: "Wij zijn hier twaalf jaar geleden komen wonen en wilden hier graag verder. We gingen zwemmen in de Westerschelde, onze kleinkinderen wonen in de buurt. Nu wordt daar niet meer gezwommen. Dat zorgt voor eenzaamheid en het sociale aspect is zo belangrijk." Overigens is het volgens de rijksdienst voor volksgezondheid, de RIVM, nog wel toegestaan om in de Westerschelde te zwemmen. “Maar het voelt niet goed.”

OPENHEID

Wie de kosten van een eventuele sanering voor zijn rekening moet nemen, is nog onduidelijk. De overheid biedt financiële steun, maar de gemeente speelt ook een rol. De grond werd destijds gestort door een aannemersbedrijf, dat mogelijk uitsluitsel kan geven over de herkomst en kwaliteit van de grond. Sinke-Oele wil openheid naar de inwoners. Maar in de gemeentelijke politiek krijgt ze niet de handen op elkaar voor een raadsdebat over de volkstuinkwestie. “Heel frustrerend”, moet ze toegeven.

TOPJE VAN DE IJSBERG

De volkstuingebruikers vrezen inmiddels het ergste. Op de vervuilde bodem zijn stukken steen, lood en andere schadelijke stoffen gevonden. Volgens Sinke-Oele had degene die de grond destijds heeft gestort, dit moeten weten. Ze vermoedt dat dit het topje van de ijsberg is en dat er mogelijk meer ernstige vervuiling in de regio aanwezig is.

WEINIG PLEZIER

In hun volkstuin verbouwen Sinke-Oele en anderen vooral fruit, tomaten, prei en aardappelen. Het plezier van het tuinieren is echter getemperd door de zorgen over de vervuiling. "Bij elk stukje groente of fruit dat je gebruikt, denk je: waar ben ik mee bezig? Want er is zo weinig duidelijkheid," zegt Sinke-Oele.

AANBOD ANDERE LOCATIE

De volkstuinders zitten samen in een vereniging die het gemeenschappelijk beheer van het terrein verzorgt. De gemeente Reimerswaal heeft aangeboden om tijdelijk op een andere locatie te tuinieren, maar dit brengt praktische problemen met zich mee. Sinke-Oele hoopt dat de vervuiling minder ernstig is dan de rapporten aangeven, zodat ze kunnen blijven tuinieren op hun huidige locatie.

EIND DIT JAAR PAS UITSLUITSEL

Ondanks herhaaldelijk aandringen willen het Reimerswaalse college en de Zeeuwse GGD geen bloedtesten afnemen bij de tuinders en degenen die jarenlang de groenten ervan hebben gegeten. “Onbegrijpelijk”, verzucht Marjolein Sinke-Oele. Zij en haar mede volkstuingebruikers wachten nu op de onderzoeksresultaten van de winter- en zomergewassen die de afgelopen periode zijn getest. En dat kan wel aan het eind van dit jaar zijn, verwacht ze. Dat vindt ze onacceptabel. "Wij willen weten waar we aan toe zijn, want er is veel ongerustheid."

Lees ook: Wethouder Nico van der Hoest vraagt de Reimerswaalse raad om geduld, bij het onderzoek naar de vervuilde grond bij de volkstuinen in Kruiningen.