Reimerswaal gebruikt AI, maar wél bewust: "We laten de mens de mens blijven"

KRUININGEN - Ook in de gemeente Reimerswaal doet generatieve AI zijn intrede. Maar waar sommige organisaties enthousiast experimenteren met kunstmatige intelligentie, kiest burgemeester Jan Luteijn voor een voorzichtige, doordachte aanpak: “AI is een hulpmiddel, geen vervanger van de mens.”

Audio: Inwoners van Reimerswaal hoeven niet te vrezen voor een computerstem aan de andere kant van de lijn, als ze met de gemeente bellen - zegt burgemeester Jan Luteijn: "Het menselijke contact is niet door computers te vervangen."

Sinds 2024 werkt Reimerswaal met een interne projectgroep aan het verantwoord inzetten van generatieve AI, zoals tekst- en spraaksoftware. Daarbij gebruikt de gemeente bewust de Europese variant SafeGPT. “Dat is soms iets beperkter dan de Amerikaanse of Chinese alternatieven, maar wel een stuk veiliger”, legt Luteijn uit. “We willen niet afhankelijk zijn van grote buitenlandse techbedrijven.”

Training en ethiek voorop

De gemeente laat medewerkers niet zomaar aan de slag met AI-tools. “Iedereen krijgt training”, vertelt Luteijn. “Zodat ze niet alleen weten hoe je AI inzet, maar ook waar de grenzen liggen. Je moet begrijpen wat je doet.”

Daarbij maakt de gemeente duidelijke ethische keuzes. Zo is het gebruik van ChatGPT binnen de organisatie verboden. “Dat is een bewuste keuze”, zegt burgemeester Luteijn. “We willen geen privacygevoelige informatie via AI verwerken. En we gebruiken tools die binnen de Europese wet- en regelgeving vallen.”

AI als ondersteuning, niet als vervanging

Een geautomatiseerde stem aan de telefoon? Daar hoeven inwoners van Reimerswaal voorlopig niet bang voor te zijn. “We kiezen heel bewust voor de menselijke factor”, aldus de burgemeester. “Een vriendelijk en empathisch persoon aan de lijn maakt nog altijd het verschil.”

De toepassingen van AI blijven voorlopig vooral intern. Denk aan het samenvatten van documenten, het schrijven van toespraken of het verbeteren van teksten. “Ik heb zelf gemerkt dat je met hulp van AI mooie, geïnspireerde toespraken kunt maken”, zegt Luteijn. “Maar het blijft mensenwerk.”

Oog voor duurzaamheid

Ook duurzaamheid speelt mee in de afwegingen. “Generatieve AI kost veel energie”, benadrukt Luteijn. “We willen niet onnodig experimenteren. Alleen als het écht iets toevoegt -een beter product, sneller werken, meer waarde voor de inwoner- dan zetten we het in.”

Bewust en verantwoordelijk

Reimerswaal laat zien dat je als gemeente modern kunt zijn, zonder de menselijke maat en het gezond verstand uit het oog te verliezen. “We gebruiken AI waar het kan, maar altijd met beleid”, zo vat Luteijn samen. “Niet omdat het hip is, maar omdat het helpt – en dan wel op een manier die veilig, menselijk en duurzaam is.”