Reimerswaal wil toekomstbestendige dorpscentra: 'Waar het dorp samenkomt'

KRUININGEN - Reimerswaal wil de dorpshuizen versterken als ontmoetingsplek 'waar het dorp samenkomt'. Ook wil de gemeente problemen met bestuur en beheer van de diverse centra eerder aanpakken, zo blijkt dinsdagavond tijdens een raadspresentatie. Het college heeft een beleidsvisie opgesteld, voor de periode 2027 tot en met 2030. Daarbij krijgt de raad de keuze uit drie opties wat betreft de toekomstige rol van de gemeente: faciliteren, ondersteunen en actief deelnemen.

De nieuwe visie heeft niet voor niets de naam ‘Waar het dorp samenkomt’. De gemeente ziet dorpshuizen als belangrijke plekken waar inwoners elkaar ontmoeten, activiteiten organiseren en verenigingen samenkomen. Ze dragen daarmee bij aan de leefbaarheid en de sociale samenhang in de dorpen - zo maakt een gemeentelijk beleidsmedewerker de raadsleden duidelijk. De raad kreeg een uitvoerige presentatie voorgeschoteld,

De dorpshuizen in Reimerswaal moeten ook in de toekomst een belangrijke plek blijven voor ontmoeting, verenigingen en activiteiten. De gemeente wil daarom meer duidelijkheid over beheer, financiën en verantwoordelijkheden. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor de verschillen tussen de dorpen. Dat staat in de nieuwe visie op de dorpshuizen, die aan de gemeenteraad is gepresenteerd.

Het college ziet een dorpshuis nadrukkelijk als méér dan alleen een gebouw. "Het is een plek waar inwoners elkaar ontmoeten, verenigingen samenkomen en nieuwe initiatieven ontstaan." Ook draagt het bij aan de leefbaarheid en sociale samenhang in een dorp.

Verschillen per dorp

Daarom is de huidige situatie van de dorpshuizen onderzocht. Daarbij is gekeken naar onder meer eigendom, beheer, gebruik, financiën en bestaande afspraken. Ook is gesproken met besturen en andere betrokkenen.

Uit het onderzoek blijkt, dat de dorpshuizen sterk van elkaar verschillen. Dat is volgens de gemeente geen probleem. Een dorpshuis in een klein dorp heeft andere mogelijkheden en uitdagingen dan een grote voorziening.

Wel zijn er zaken die op meerdere plaatsen aandacht vragen. Zo zijn de financiën niet overal even sterk geregeld en zijn dorpshuizen vaak afhankelijk van vrijwilligers en enkele belangrijke bestuursleden. Ook zijn afspraken over beheer, onderhoud en verantwoordelijkheden niet altijd duidelijk.

Maatwerk per kern

De gemeente wil daarom "met één gezamenlijk kader gaan werken." Voor alle dorpshuizen gelden dezelfde uitgangspunten. Per dorp wordt vervolgens bekeken wat nodig is. Daarbij wordt gekeken naar de maatschappelijke functie, de organisatie en vrijwilligers, de financiële situatie, het beheer en de manier waarop het dorpshuis wordt gebruikt.

Zo heeft Kaj Munk in Hansweert vooral een belangrijke functie als laagdrempelige ontmoetingsplek. De Meiboom in Krabbendijke wordt intensief gebruikt en heeft onder meer behoefte aan extra ruimte, verduurzaming en aandacht voor veiligheid. In Kruiningen ligt de nadruk op de toekomst van Ons Dorpshuis en het behouden van de maatschappelijke functie bij de nieuwbouw.

Ook de andere dorpshuizen krijgen een eigen aanpak. In Rilland gaat het onder meer om duidelijkheid over beheer en onderhoud. In Waarde moeten de afspraken en verantwoordelijkheden rond MeerWaarde opnieuw worden bekeken. In Yerseke moet de ontmoetingsfunctie van MFC Tehaere verder worden ontwikkeld.

Besturen willen duidelijkheid

Tijdens een bijeenkomst met dorpshuisbesturen en beheerders op 14 oktober kwamen verschillende vragen naar voren. Zo willen besturen meer duidelijkheid over beheerdersvergoedingen, onderhoud en verduurzaming. Ook is besproken hoe maatschappelijk gebruik zich verhoudt tot inkomsten uit commerciële activiteiten.

Een belangrijk punt is volgens de gemeente dat besturen op tijd worden betrokken bij veranderingen. Hun inbreng wordt meegenomen bij de verdere uitwerking van de plannen.

Gemeente houdt verantwoordelijkheid

Ook de verdeling van verantwoordelijkheden wordt duidelijker. De gemeente stelt de kaders en bewaakt de publieke functie van de dorpshuizen. De besturen blijven verantwoordelijk voor de maatschappelijke koers en de continuïteit van hun dorpshuis. Het dagelijks beheer richt zich op de praktische gang van zaken.

Als een dorpshuis in de problemen komt, wil de gemeente eerder kunnen ingrijpen. Eerst wordt bekeken hoe ernstig de situatie is en welke hulp nodig is. De gemeente kan in zo’n situatie tijdelijk helpen om belangrijke activiteiten overeind te houden. Dat betekent niet automatisch dat de gemeente het bestuur of de exploitatie overneemt.

Uitwerking vanaf 2027

De nieuwe visie wordt de komende jaren verder uitgewerkt. In 2026 ligt de nadruk op het vaststellen van het beleid en het op een rij zetten van financiële en juridische afspraken.

Vanaf 2027 worden per dorpshuis concrete afspraken gemaakt over onder meer beheer, financiering en verantwoordelijkheden. De gemeente wil eerst aan de slag met Waarde, Bath en Yerseke. Daarna volgen de andere dorpshuizen. De gemeenteraad krijgt regelmatig informatie over de voortgang.