Sanering volkstuin Kruiningen van start: ‘Eindelijk weer tuinieren op gezonde grond’

KRUNINGEN - De huurders hebben er drie jaar op moeten wachten, maar maandag 18 augustus begint de gemeente Reimerswaal met de langverwachte sanering van het volkstuincomplex Cruyningen, aan het Achterwegje in Kruiningen. De bovenlaag van de met PFAS vervuilde grond wordt afgegraven tot anderhalve meter diepte en vervangen door nieuwe, veilige aarde. Daarmee komt volgens wethouder Nico van der Hoest na drie jaar discussie duidelijkheid voor de tientallen tuinders die hun grond al lange tijd niet zonder zorgen konden bewerken.

Audio: Wethouder Nico van der Hoest legt uit hoe de grondsanering te werk gaat.

Bij metingen in Reimerswaalse volkstuinen troffen onderzoekers in Kruiningen hoge concentraties PFAS-stoffen aan, voornamelijk  PFOS (perfluoroctaansulfonzuur) en PFOA (perfluoroctaanzuur). Volgens wethouder Nico van der Hoest is de komende grondsanering een omvangrijke operatie: “We gaan snel en voortvarend te werk. De vervuilde grond gaat naar een depot en er komt nieuwe grond voor terug, in overleg met de vereniging uitgekozen. We hopen dat de tuinders in het najaar weer kunnen beginnen, al worden de nieuwe schuurtjes pas begin volgend jaar geplaatst.”

Vergoeding van het Rijk

De kosten voor de sanering, inclusief vervanging van negentien schuurtjes, bedragen naar schatting één miljoen euro. Het grootste deel wordt door de Rijksoverheid vergoed. De werkzaamheden duren ongeveer twee maanden, waarna het terrein weer binnen de PFAS-normen moet vallen. “Schoon is in Nederland onmogelijk, maar we komen ruim onder de norm van drie microgram per kilogram,” aldus Van der Hoest.

Voorzitter Arie Cromwijk, van de moestuinvereniging, is blij dat er nu éindelijk actie wordt ondernomen. “De gemeente vervangt de opslagschuurtjes, ook komt er een nieuw pad en een hekwerk. Daaraan hoeven de gebruikers niet mee te betalen”, aldus Cromwijk. Hij verwacht dat tegen maart of april de tuinen weer vrijgegeven kunnen worden.

Audio: Marjolein Sinke-Oele is opgelucht, nu de vervuilde PFAS-grond wordt afgegraven.

Blij, maar de vragen blijven

Ook raadslid Marjolein Sinke-Oele (GroenLinks-PvdA), zelf gebruiker van een volkstuin op het complex, is opgelucht dat er nu actie wordt ondernomen. “Dat er nu iets gebeurt, daar is iedereen heel blij mee. Natuurlijk zijn we geschrokken van de hoge dosering die is gevonden, want er is jarenlang op deze grond getuinierd. Maar dit is een grote geruststelling.”

Toch blijven er vragen, over de gezondheidsgevolgen voor mensen die jarenlang groenten en fruit uit de vervuilde tuinen hebben gegeten. Sinke-Oele herinnert eraan dat de grond al eens gesaneerd is, zo’n dertien jaar geleden, na asbestverontreiniging van een afgebrande schuur. Toen is de asbesthoudende grond vervangen door wat later opnieuw vervuild bleek te zijn. Hoe dat heeft kunnen gebeuren, blijft volgens haar onduidelijk. “Er is geen documentatie te vinden, het blijft koffiedik kijken. Jammer, want de gezondheid van inwoners moet altijd op de eerste plaats staan. Dit mag nooit meer gebeuren.” 

Vlaketunnel en Olzendepolder

Uit de documenten van destijds kan wethouder Van der Hoest -die pas sinds 2022 in het college zit- afleiden dat de PFAS-grond van twee plaatsen kwam: uit de in de jaren ‘70 door Rijkswaterstaat aangelegde Vlaketunnel (die jarenlang in opslag heeft gelegen) en uit de Olzendepolder na de aanleg van een bedrijventerrein aldaar. Nico van der Hoest benadrukt, dat de nu af te graven grond, die tot een diepte van anderhalve meter wordt weggehaald, destijds van een schonegrond-verklaring is voorzien. “Controle op PFAS was in die tijd nog niet aan de orde, daar was en is in Nederland geen eenduidige wetgeving voor”, merkt hij op. 

Verkleuring ijzerhoudend water

Van andere vervuiling door illegaal gestorte grond is geen sprake. In het dorp gaan weliswaar hardnekkige verhalen de ronde, over plassen met veelkleurige olievlekken op de toendertijd gestorte grond. De getuigenverhalen van destijds doet Van der Hoest af als ‘indianenverhalen’. “De kleur kwam van ijzerhoudend water, dat van nature voorkomt in het gebied. Helemaal niets bijzonders aan”, aldus de wethouder. Ook bij de metingen die de gemeente heeft laten uitvoeren, laten alleen vervuiling door PFAS zien.