SGW wil directe stop PFBS-lozingen op Schelde-Rijnkanaal

HANSWEERT / BERGEN OP ZOOM - Stichting Gezond Water (SGW) in Hansweert maakt bezwaar tegen het handhavingsbesluit van Rijkswaterstaat over de lozing van PFBS door kunststofproducent NextPoint Materials (voorheen Sabic Innovative Plastics). Volgens de stichting gaat de lozing op het Schelde-Rijnkanaal nog altijd door en treedt Rijkswaterstaat onvoldoende op. SGW vraagt daarom om de lozing direct te stoppen en strengere maatregelen tegen het in Bergen op Zoom gevestigde bedrijf te nemen.

Rijkswaterstaat legde Sabic op 27 juli een last onder dwangsom op, voor het zonder vergunning lozen van afvalwater met PFBS. Volgens SGW is deze maatregel echter onvoldoende. De stichting stelt dat de lozing al tientallen jaren gaande is, en dat Rijkswaterstaat daarvan sinds 2021 op de hoogte is.

PFBS behoort tot de groep PFAS-stoffen - zeer slecht afbreekbare stoffen die schadelijk zijn voor mens en milieu. Volgens SGW kan verontreinigd water via het Spuikanaal en de waterinlaat in Reimerswaal worden gebruikt voor de landbouw. Daarmee kan de stof volgens de stichting uiteindelijk ook bij mensen terechtkomen.

Aanpak Rijkswaterstaat

SGW-bestuurder Egbert Lobée vindt dat Rijkswaterstaat veel eerder had moeten ingrijpen. De stichting verwijst daarbij naar de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO). Die strategie schrijft volgens SGW voor dat bij ernstige en langdurige overtredingen niet alleen moet worden geprobeerd de overtreding te beëindigen, maar dat ook bestraffend moet worden opgetreden.

Rijkswaterstaat koos aanvankelijk voor maatwerkvoorschriften en afspraken met Sabic over onder meer monitoring, brononderzoek en maatregelen. "Volgens RWS bleek later dat deze aanpak onvoldoende effect had", weet Lobée. Bij verschillende controles zouden opnieuw aanzienlijke concentraties PFBS zijn aangetroffen.

Rijkswaterstaat concludeerde volgens Lobée daarop, dat voor de lozing een vergunning nodig is. Sabic beschikt volgens het bezwaar van SGW niet over zo’n vergunning.

Toch vindt de stichting de opgelegde dwangsom niet voldoende. De maatregel is volgens SGW vooral gericht op de toekomst "en kan alleen worden verbeurd wanneer uit steekmonsters van Rijkswaterstaat blijkt dat Sabic opnieuw in overtreding is." De bestaande lozing wordt daarmee volgens de stichting niet direct beëindigd.

Kritiek op NextPoint (Sabic)

SGW is ook kritisch op de houding van  NextPoint Materials en diens rechtsvoorganger Sabic. Volgens de stichting bestrijdt het bedrijf verschillende maatregelen van de overheid en betwist het onder meer dat voor de lozing een vergunning nodig is. Ook zou de kunststofproducent bezwaar maken tegen de kosten van maatregelen om PFBS uit het water te verwijderen.

SGW vindt dat van een groot en professioneel bedrijf mag worden verwacht dat het de milieuregels kent en naleeft. Volgens Lobée is de situatie extra ernstig omdat het bedrijf al jarenlang PFAS loost en het probleem volgens de stichting niet snel genoeg wordt aangepakt.

Strafrechtelijk onderzoek

In het bezwaar gaat SGW ook in op het strafrechtelijke onderzoek naar Sabic. Het Openbaar Ministerie heeft volgens de stichting besloten onderzoek te doen naar mogelijke overtredingen. Daarbij worden ook illegale lozingen op oppervlaktewater meegenomen.

Volgens SGW staat dat onderzoek los van de bestuursrechtelijke handhaving door Rijkswaterstaat. De stichting vindt daarom dat RWS zelf aanvullende stappen moet zetten. Zo wil SGW dat er een proces-verbaal wordt opgemaakt en een bestuurlijke boete wordt opgelegd voor de jarenlange lozing zonder de benodigde vergunning.

Maatschappelijke gevolgen

Een belangrijk onderdeel van het bezwaar zijn de mogelijke gevolgen voor mens en milieu. SGW vindt dat Rijkswaterstaat de maatschappelijke kosten van de PFBS-lozing tot nu toe onvoldoende heeft meegewogen.

Volgens de stichting gaat het daarbij om kosten die kunnen ontstaan door verontreiniging en mogelijke gevolgen voor de gezondheid. SGW stelt dat deze maatschappelijke kosten niet in verhouding staan tot de kosten die Sabic moet maken om de PFBS-lozing volledig te stoppen.

De stichting wijst er bovendien op dat Sabic tijdens een hoorzitting bij de provincie Noord-Brabant op 6 juli 2026 heeft aangegeven dat er alternatieven voor PFBS zijn. Volgens SGW maakt dat het volgens haar nog belangrijker om snel tot beëindiging van de lozing te komen.

SGW vraagt de bezwaarcommissie daarom om snel uitspraak te doen. De stichting wil dat NextPoint per direct wordt verboden om PFAS-houdend hemelwater te lozen. Ook vraagt SGW om een proces-verbaal, een bestuurlijke boete en het meewegen van de maatschappelijke kosten in de verdere besluitvorming.