Spuiwater als hét antwoord op droogte Reimerswaal: 'Tijd dringt'

RILLAND – Provincie, waterschap en ZLTO hebben grote plannen met het zoetwater uit het Spuikanaal in oostelijk Reimerswaal – in de strijd tegen droogte en klimaatverandering. Maar de  boeren en tuinders hebben vooral háást. "Waarom maar blijven praten en discussiëren? Het is nú tijd om door te pakken." De opmerking van een agrarisch ondernemer op de voorste rij van de volle zaal wordt met instemmend geknik ontvangen. De droogteproblematiek is urgent, het plan ligt er, en de roep om actie klinkt steeds luider. Maar eer het zover is, zal er nog heel wat water moeten vloeien door de Bathse Spuisluis...

Audio: Gedeputeerde Arno Vael, waterschapsbestuurder Wim van Gorsel en wethouder Martien van Overloop zien grote kansen voor het zoetwaterproject in Reimerswaal.

Zo’n tachtig toehoorders, voornamelijk boeren en tuinders uit Reimerswaal, komen bijeen in dorpshuis Luctor et Emergo in Rilland, om zich te laten informeren over de plannen voor een betere zoetwatervoorziening in de regio. Ook natuurbeheerders, milieuorganisaties en gemeenteraadsleden zijn aanwezig. De bijeenkomst wordt georganiseerd door de provincie Zeeland, waterschap Scheldestromen en landbouworganisatie ZLTO.

Zoetwater stroomt ongebruikt weg

Gedeputeerde Arno Vael opent de avond met een heldere boodschap: "De droogte in het groeiseizoen neemt toe. In totaal valt er nog genoeg regen, maar niet op de juiste momenten. Daarbij zorgen hogere temperaturen voor extra verdamping." Hij wijst op het Spuikanaal bij Rilland, waar dagelijks grote hoeveelheden zoet water ongebruikt de Westerschelde in stromen. "Soms tot 100 kuub per seconde. Terwijl het gebied snakt naar water. Dat doet zeer."

Volgens Vael biedt dat kanaal de sleutel tot een meer robuuste watervoorziening voor álle grondgebruikers in Reimerswaal - van boeren tot natuurbeheerders. Maar daar zijn forse investeringen voor nodig. De kosten van het project worden geraamd op zeker 40 miljoen euro.

Draagvlakmetingen 

Waterschap Scheldestromen werkt al langere tijd aan het plan en laat onderzoek uitvoeren naar de technische haalbaarheid. Waterschapsbestuurder Wim van Gorsel verwijst naar de diverse draagvlakmetingen die worden uitgevoerd - zo ook die van de ZLTO onder agrarische ondernemers in de regio, met de vraag of zijn mee bereid mee te betalen. Als blijkt dat de boeren en tuinders daartoe bereid zijn, dan kan het waterschap doorreken of een plus op de belastingen voor de agrariers haalbaar is.

Foto: Wim van Gorsel legt de zaal uit dat uiteindelijk héél Reimerswaal net het project over voldoende zoetwater zal beschikken.

"Van die enorme hoeveelheid water hebben we maar een paar kuub nodig om Reimerswaal te voorzien," zegt Van Gorsel. "En ja, ook dit jaar behoort alweer tot de droogste jaren ooit. Dat onderstreept alleen maar hoe noodzakelijk dit project is."

Toch verloopt de avond niet zonder kritische noten. Vanuit de zaal wordt herhaaldelijk aangedrongen op tempo. "We hebben geen tijd meer voor eindeloze procedures. We moeten nú beginnen," klinkt het. De zaal reageert instemmend. Volgens het waterschap wordt gekeken naar zogeheten 'quick wins' — maatregelen die al op korte termijn effect kunnen hebben. Die zijn binnen een jaar te realiseren.

Ook winst voor natuur

Wethouder Martien van Overloop benadrukt dat niet alleen de landbouw profiteert: "Er liggen ook kansen voor natuur en biodiversiteit. Denk aan natte oevers en betere omstandigheden voor flora en fauna." Ook voor de gemeente zelf biedt het project voordelen, zoals het makkelijker kunnen beregenen van sportvelden.

De gemeente Reimerswaal staat in principe achter het project en is bereid financieel bij te dragen, al benadrukt Van Overloop dat er geen tientallen miljoenen uit de gemeentekas te verwachten zijn. "Maar we willen wel meedoen waar dat kan. Want dit is een maatschappelijk belang."

Tijd dringt

Dat maatschappelijk belang wordt donderdagavond breed gevoeld. De zaal in Rilland is stil als gedeputeerde Vael zegt: "Het is geen vijf voor twaalf meer. We zitten al over de tijd heen. Laten we nu samen de schouders eronder zetten." 

Het vervolg ligt nu bij de uitkomst van de draagvlakmeting en de eerste stappen richting uitvoering. De droogte wacht in elk geval niet. Dat is voor iedereen in de zaal wel duidelijk.