Voorlichting over internetfraude: 'U bent niet dom, zij zijn slim'

RILLAND - Waarschuwingen voor online oplichting zijn overal te vinden, maar het aantal slachtoffers blijft stijgen. Afgelopen jaar hebben volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zo'n 2,4 miljoen Nederlanders zeker één keer te maken gehad met cybercriminaliteit. Omdat ouderen extra kwetsbaar zijn, hield Infopunt Reimerswaal donderdagmiddag een bijeenkomst in Rilland. Niet om bezoekers angst aan te jagen, maar ze juist weerbaarder te maken.

“U bent niet dom, zíj zijn slim”, benadrukt rechercheur Wilma Klaasse van het cyberteam van de politie. Ze leidt de aanwezigen langs de veelvoorkomende vormen van online oplichting, van WhatsAppfraude en phishing tot spoofing, datingfraude en bankpastrucs. Met praktische tips gaat ze interactief in gesprek, zodat de deelnemers leren fraude te herkennen en te voorkomen.

Veel vragen, veel herkenning

Het is de derde bijeenkomst in de Bevelanden, de zaal is gevuld met voornamelijk oudere bezoekers. De aanwezigen stellen vragen, delen ervaringen en bespreken voorbeelden. Hoe kan je een nepmail herkennen, hoe te reageren op een ‘bankmedewerker’ aan de telefoon en wat doe je als een ‘kind’ via WhatsApp om geld vraagt. Klaasse legt uit dat online oplichting álle leeftijden treft, maar dat de tactieken waarmee de daders te werk gaan per doelgroep verschillen.

v.l.n.r.: Wijkagent Saskia Onderdijk, Rita van Duijn en Marjo van de Velde (Slachtofferhulp), Wilma Klaasse en buurtwerker Majrolijn Eestermans. © foto: Mila-Swann van der Raaf, Streekomroep De Bevelanden

Schaamte bij slachtoffers

Ook Rita van Duijn en Marjo van de Velde van Slachtofferhulp Zeeland zijn deze middag aanwezig. Zij spreken over een vaak onderschat probleem: de schaamte die slachtoffers van fraude voelen. Veel mensen hebben het idee dat ze ‘dom’ zijn geweest, terwijl criminelen juist slim manipuleren. Deze schaamte zorgt er soms voor dat mensen te lang wachten met hulp vragen.

Slachtofferhulp kan op drie manieren bijspringen: emotioneel door te luisteren en samen te kijken hoe iemand met de situatie omgaat, juridisch door te adviseren over rechten en procedures en praktisch door te helpen met concrete stappen na een incident. Met deze ondersteuning hopen ze slachtoffers het vertrouwen te geven dat ze niet alleen staan en dat het oké is om hulp te zoeken.

Wijkagent weggeroepen voor... fraude

Wijkagent Saskia Onderdijk was ook aanwezig, maar werd halverwege de bijeenkomst plotseling weggeroepen vanwege een melding over… fraude. De zaal reageerde met gelach: het leek wel een live demonstratie van hoe snel oplichters de politie in beweging kunnen krijgen.

Kennis beschermt

Het voorval was meteen een reminder van het belang van alert zijn, iets waar Klaasse mee afrondt. Ze benadrukt dat het niet alleen belangrijk is dat mensen zélf leren hoe ze fraude kunnen herkennen; maar ook dat mantelzorgers en verzorgenden die kennis hebben. “Zo kunnen we schade nog sneller voorkomen”, zegt ze. Het levendige gesprek in de zaal maakt volgens haar één ding wel duidelijk: online oplichters worden steeds slimmer, maar met de juiste kennis zijn slachtoffers dat ook.