RILLAND / BERGEN OP ZOOM – "Het is jammer dat mooi zoet water nu zo de zoute wateren instroomt," zegt gedeputeerde Arno Vael. Daarom werken de provincie en waterschap Scheldestromen samen met de Brabantse buren om het zoete regenwater van de Brabantse Wal beter in te zetten voor de natte natuur in het Markiezaatsmeer. Vrijdagmiddag was de ingebruikname van de nieuwe stuw in het natuurgebied, dat deels op Zeeuws en deels op Brabants grondgebied ligt – bij bezoekerscentrum Kraaijenberg in het buitengebied van Bergen op Zoom.

De stuw is, simpel gezegd, "een dammetje met een klep erin," zo legt Joris Hoogenboom van Brabants Landschap uit. En dat 'klepje' wordt op afstand bediend, vanuit het waterschapskantoor in Breda. Het water dat vanaf de Brabantse hoogte naar de Zeeuwse laaggelegen slikken stroomt, wordt zodoende opgevangen. In droge periodes zucht het Markiezaatsmeer onder een toenemend watertekort. En er komen steeds meer periodes van langdurige droogte, waarschuwt de Brabantse dijkgraaf Kees Jan de Vet. Binnenkort neemt hij afscheid als bestuurder. Voor het project ‘Water tussen Wal en Schelde’ heeft hij zich altijd bijzonder sterk gemaakt. Op de valreep van zijn vertrek mag hij het eerste succes presenteren.

Kaderrichtlijn Water

Het Markiezaatsmeer is een Natura 2000-gebied. Dit betekent dat goed waterbeheer van groot belang is voor de natuur in het gebied, benadrukt Wim van Gorsel uit Rilland, dagelijks bestuurslid van Waterschap Scheldestromen: “Er is veel water beschikbaar vanuit de Brabantse Wal. Dit afstromende water, zo’n 30 miljoen kubieke meter per jaar, stroomt nu grotendeels naar de Spuikom bij Bath en vervolgens de Westerschelde in. We benutten dit water al voor de KRW-doelen (Kaderrichtlijn Water) en agrarische belangen, maar in de toekomst zal een deel ook richting het Markiezaatsmeer gaan.”

De KRW is een Europese wet die in 2027 ingaat en strenge eisen stelt aan de kwaliteit van het oppervlaktewater. Van Gorsel benadrukt dat deze nieuwe stuw helpt om aan die eisen te voldoen: “Als waterschap hebben we hierin een grote verantwoordelijkheid. Dit project draagt daaraan bij.”

Samenwerking met Brabant

Waterbeheer stopt niet bij de provinciegrenzen. Scheldestromen werkt daarom nauw samen met Brabantse partners om duurzame oplossingen te realiseren. Van Gorsel: “Dit project is de eerste fase van een drietrapsraket. In de volgende fase komt er een nieuw gemaal in de Hoge Waardpolder. Hiermee kunnen we water het gebied inpompen en via de stuwen beter reguleren.”

Prachtig water

Het doel is om het beschikbare zoete water optimaal te benutten. “Op dit moment stroomt een groot deel van het water via de Stuwbrugweg de Schelde in." Met het nieuwe gemaal kunnen de waterschappen het water van de Brabantse Wal beter vasthouden en inzetten voor natuur en landbouw. "Het is prachtig water," zegt Van Gorsel. "We gebruiken er al veel van, maar met deze nieuwe maatregelen kunnen we het nog beter benutten voor de regio."