Borsele wil zeggenschap bij toekomstplan Westerschelde

BORSELE - De provincie Zeeland gaat samen met gemeenten, natuurorganisaties, landbouw, bedrijfsleven en recreatiesector werken aan een gezamenlijk toekomstperspectief voor de Westerschelde. Daarmee wil Zeeland zelf richting geven aan de toekomst van het gebied, voordat het Rijk bepaalt welke maatregelen nodig zijn voor natuurherstel. Voor de Westerscheldegemeenten is de ruimte om rechtstreeks over het natuurherstel te beslissen beperkt, aldus de Borselse burgemeester Gerben Dijksterhuis. Het ministerie van LVVN is verantwoordelijk voor het natuurherstel. Toch wil Borsele via het zogeheten Zeeuwse perspectief invloed houden op de uitvoering. 

Borsele vindt het belangrijk dat daarbij niet alleen naar natuur wordt gekeken, maar ook naar de gevolgen voor de andere functies van de Westerschelde. De provincie is van plan een gezamenlijke bijeenkomst te houden voor raadsleden en Statenleden. Daar moeten de volksvertegenwoordigers worden bijgepraat en kunnen zij in gesprek over het conceptperspectief. Wanneer die bijeenkomst plaatsvindt, is volgens het Borselse college nog niet bekend. De gemeenteraad wordt daarover nader geïnformeerd, aldus Dijksterhuis.

Natuur slechte staat

De natuur in de Westerschelde verkeert al langere tijd in slechte staat, aldus de provincie. Het zogeheten estuarium, een gebied met getijdewerking, is sinds 2009 aangewezen als Natura 2000-zone. In de Scheldeverdragen uit 2005 hebben Nederland en Vlaanderen afspraken gemaakt om de achteruitgang van de natuur een halt toe te roepen en de ecologische kwaliteit weer te verbeteren.

De Europese Natuurherstelverordening kan de komende jaren leiden tot nieuwe opgaven voor natuurherstel. Volgens het provinciebestuur zou een ecologische analyse mogelijk uitkomen op een uitbreidingsopgave van ongeveer 4.000 hectare estuariene natuur in de Westerschelde. Gedeputeerde Staten noemt een dergelijk scenario echter onbespreekbaar.

Zeeland wil zelf het verhaal vertellen

Om te voorkomen dat het Rijk of een andere partij eenzijdig bepaalt welke maatregelen nodig zijn, wil de provincie een gezamenlijk Zeeuws perspectief opstellen. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar meer dan alleen natuur. De zogenoemde Kopgroep Westerschelde bestaat uit de provincie, de westerscheldegemeenten, Waterschap Scheldestromen, de ZLTO, Stichting Zeeuws Landschap, de ZMf, North Sea Port en de Zeeuwse belangenorganisatie voor recreatie. De gemeenten Borsele en Terneuzen voeren daarbij gezamenlijk de woordvoering.

In het toekomstperspectief moeten onder meer natuur, waterveiligheid, economie, landbouw, energietransitie en recreatie een plek krijgen. Volgens de gemeente Borsele kunnen deze belangen niet los van elkaar worden gezien.

Ook economische gevolgen spelen mee

De discussie over natuurherstel gaat niet alleen over natuur. De gemeente Borsele wijst erop dat juridische gevolgen van de Europese natuurdoelen ook economische ontwikkelingen kunnen raken, zowel op korte als op langere termijn. Voor Borsele komen rond de Westerschelde verschillende belangen samen. De gemeente noemt daarbij onder meer de economische activiteiten rond het havengebied, landbouw en de energietransitie.

Wisselpolder Hoedekenskerke

Ook de discussie over mogelijke nieuwe ruimte voor natuurherstel ligt gevoelig. Het Borselse college verwijst in een memo aan de gemeenteraad  naar de eerder aangenomen motie over een mogelijke wisselpolder bij Hoedekenskerke. Dat onderwerp maakt volgens het college onderdeel uit van de dialoog over het toekomstige perspectief van de Westerschelde.

Eerst feitenbasis, daarna toekomstbeeld

De provincie wil het proces in twee stappen uitvoeren. In september en oktober worden drie ambtelijke bijeenkomsten gehouden met de deelnemers aan de Kopgroep Westerschelde. De eerste stap is het opstellen van een 'feitenbasis’. Dat document moet in oktober klaar zijn. Daarna wordt in november en december gewerkt aan het uiteindelijke visiedocument. Het is de bedoeling dat dit eind november wordt besproken in de Statencommissie. De provincie wil vervolgens samen met het Rijk komen tot een gedeeld toekomstperspectief. Dat moet in maart 2027 gereed zijn.

Natuurplan volgt in 2027

Het Zeeuwse perspectief moet ook worden ingebracht in de gesprekken met het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Daarnaast wordt het gebruikt als input voor het landelijke Natuurplan dat Nederland moet opstellen vanwege de Europese Natuurherstelverordening. Het ministerie verwacht in maart volgend jaar een concept-Natuurplan klaar te hebben. De definitieve versie staat gepland voor september volgend jaar.