Zeeuws Fruit Museum plukt de toekomst, maar geld blijft een zorg

KAPELLE - Het Zeeuws Fruit Museum wil meer gezinnen en jongeren trekken, de verhalen achter de fruitteelt bewaren en financieel sterker worden. Met de nieuwe slogan Pluk de toekomst kiest het museum voor meer beleving en samenwerking. Tijdens een presentatie aan de gemeenteraad van Kapelle ontvouwt de directeur de toekomstvisie voor het museum. Die is zeker kansrijk, maar financiën en het vrijwilligersaanbod blijven aandachtspunten. Het Zeeuws Fruit Museum blijft in óók het toekomsplan aangewezen op subsidies, en dát doet de wenkbrouwen fronsen bij fracties van SGP en VVD.

Directeur Joost van Es nam de raadsleden mee in de nieuwe koers van het museum. Sinds augustus vorig jaat leidt hij zowel het Zeeuws Fruit Museum in Kapelle als Museum de Bevelanden in Goes; beide musea vallen onder dezelfde stichting. Volgens Van Es is vernieuwing nodig om het verhaal van de fruitteelt levend te houden. Het museum bestaat inmiddels ongeveer dertig jaar. In die tijd is er veel veranderd, maar ook veel kennis verloren gegaan. "Wat wij steeds meer zien, is dat vrijwilligers wegvallen. Ze komen te overlijden en de kennis wordt niet goed meer overgedragen”, legt Van Es uit. Juist die kennis is volgens hem belangrijk om het verhaal van de Zeeuwse fruitteelt te blijven vertellen.

Niet alleen kijken, maar béleven

Met Pluk de toekomst wil het museum bezoekers op een andere manier laten kennismaken met de fruitteelt. Niet alleen de geschiedenis en de voorwerpen staan centraal, maar vooral de mensen achter het vak. Denk aan verhalen van fruittelers, familiebedrijven en arbeiders. "Dan ga je eigenlijk leren wat de ziel achter het fruittelen is”, aldus Van Es.

Het hele jaar door

Het museum wil bezoekers bovendien laten ervaren wat er gedurende het jaar in de fruitteelt gebeurt. Van het snoeien in de winter tot de bloesem in het voorjaar en de oogst in het najaar. Bezoekers moeten niet alleen informatie krijgen, maar ook kunnen proeven, ruiken en zelf aan de slag gaan. Daarbij is meer aandacht nodig voor gezinnen en jonge bezoekers. Volgens Van Es lag het accent de afgelopen jaren té veel op oudere bezoekers. Het museum wil daarom beter kijken wie het wil bereiken en hoe het aanbod daarop kan aansluiten.

"Dat ze weer kunnen verwonderen. Dat vinden we eigenlijk het allerbelangrijkste”, benadrukt de directeur. Want een leuke ervaring moet ervoor zorgen dat bezoekers het museum ook bij anderen aanbevelen.

Toeristen grootste groep

Het betoog van museumdirecteur Van Es roept vragen op uit de Kapelse raad. VVD-raadslid Bacco Westdorp wil weten wie het museum nu vooral bezoeken. Van Es schat op basis van een eerste analyse dat ongeveer 75 procent van de bezoekers uit toeristen bestaat. Het aandeel inwoners van de Bevelanden ligt volgens hem op ongeveer 25 tot 30 procent. De cijfers zijn nog niet volledig uitgesplitst. Ook scholieren bezoeken het museum.Daarbij kan Van Es geen bezoekersaantallen noemen "maar die komen in het beleidsplan te staan."

Zero Waste Week

Het museum wil de komende jaren ook meer samenwerken met andere organisaties. Zo zijn er contacten met Natuurmonumenten om wandelingen en fietsroutes te verbinden aan het verhaal van de fruitteelt en het landschap. Ook duurzaamheid en natuur krijgen meer aandacht. Het museum wil bijvoorbeeld laten zien hoe insecten fruitbomen bestuiven en welke gevolgen droogte en watergebruik hebben voor de fruitteelt. Tijdens een eerdere activiteit rond Zero Waste Week werden al producten gemaakt met resten uit de natuur, zoals thee van plantaardige materialen en crème op basis van appelproducten.

Subsidies blijven nodig

SGP-raadslid Pieter Paardekooper vraagt zich af of het museum financieel sterk genoeg is om de plannen waar te maken. De toekomstbestendigheid van het museum was ook in eerdere jaren onderwerp van gesprek. Van Es is daar duidelijk over. "Financieel is het nog steeds een hele grote uitdaging.” Het museum blijft voorlopig afhankelijk van subsidies. Wel verwacht de directeur dat de nieuwe visie helpt om aanvullende financiering te vinden. Met een duidelijk plan kan het museum gerichter fondsen en subsidies aanvragen voor afzonderlijke projecten. De plannen worden over een periode van vijf jaar uitgevoerd. Het afgelopen jaar lag de nadruk op het verbeteren van de digitale systemen en het toegankelijker maken van de collectie. De komende tijd wil het museum vooral de verhalen over de tuin en de fruitteelt zichtbaarder maken.

SGP-raadslid Roy Wouters wil weten wanneer de veranderingen ook in de praktijk merkbaar worden. Volgens Van Es gaat dat stapsgewijs. "We willen het ook opknippen per jaar en per jaar een duidelijk doel nastreven.”

Nieuwe vrijwilligers nodig

Ook het behoud van vrijwilligers baart het museum zorgen. SGP-raadslid Janet Kamerik-Hoekman vraagt of er voldoende vrijwilligers zijn om het museum draaiende te houden, ook in de toekomst. Van Es heeft "een vaste en betrokken groep" vrijwilligers die tegelijkgertijd vergrijst. Het museum probeert daarom nieuwe en vooral jonge mensen aan te trekken en werkt aan mogelijkheden voor leerplekken. Afgelopen jaar waren er twee stagiairs actief. Daarnaast heeft het museum een grote groep donateurs ofwel 'Vrienden', met ongeveer 300 ondersteuners. Zij zijn betrokken bij het museum en dragen volgens de museumdirecteur geregeld nieuwe ideeën aan.

Uitnodiging aan de raad

Aan het einde van de presentatie nodigde Van Es de raadsleden uit om in het voorjaar naar het museum te komen. Tijdens de bloesemperiode kunnen zij zelf zien hoe het museum het verhaal van de fruitteelt tot leven wil brengen. De raadsleden knikken instemmend en voor velen zal het niet het eerste bezoek zijn. Want fruit heeft nu eenmaal de toekomst in Kapelle, de gemeente die bekend staat als de 'bloesem van Zeeland'. Als het om geld gaat, is het een ander verhaal. De financieel spaarzame koers van de VVD-SGP-CDA coalitie laat doorgaans weinig ruimte voor financiële extraatjes...