ROTTERDAM / GOES - Wie wandelt over de daken van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam, waant zich niet in een drukke metropool maar in een Bevelandse boomgaard. De fruitbomen zorgen voor een rustgevende en groene omgeving, zegt landschapsarchitect Cor Geluk. Hier ontstaat een microklimaat, hoog boven de verkeersstromen en uit de wind van uitlaatgassen. En: de patiënten, veelal van Zeeuwse afkomst, voelen zich er thuis. "Het is een helende omgeving."

De daktuinen zijn ingericht als boomgaarden met in totaal 38 hoogstammige fruitbomen op kleine heuvels. Een looppad leidt de bezoeker langs beschutte plekjes met bankjes, "zodat in de luwte kan worden genoten van het uitzicht op Rotterdam." De mini-boomgaard van zo'n tweeduizend vierkante meter bestaat uit allerhande fruitbomen:van wilde appeltjes tot kweeperen, walnoten en mispels. Het is een klassieke fruittuin in Zeeuwse stijl. De tuin is aangelegd op het dak van de zevende verdieping, en sluit aan op de verpleegafdeling. "De mensen kunnen letterlijk vanaf hun bed zó de boomgaard worden ingerold", zegt de architect. 

Groen verkoelt

Geluk, vennoot van landschapsbureau Juurlink+Geluk, combineert in zijn ontwerpen stedenbouw met groen. In steden is ruimte schaars en een wereldstad als Rotterdam overheersen flats en brede verkeerswegen. Maar groen is geen luxe: het zorgt letterlijk voor een gezond leefklimaat. Met de klimaatveranderingen zijn warmere en drogere zomers te verwachten en die zorgen voor hittestress. Planten en bomen houden de stad relatief koel. Onder de boomgaard ligt een waterbassin waarin regenwater wordt opgevangen, en bewaard voor de droge periodes. "Met de hitte van de laatste zomers is het wel spannend", moet Geluk toegeven. Er is echter een bewateringsinstallatie die zorgt voor extra toevoer, als de bassins zijn uitgeput. De fuitbomen weten de zomerhitte te doorstaan en ook tijdens de onstuimige herfstmaanden houden de bomen stand.

Onderzoek naar effecten

Een beetje Zeeland in de buurt maakt de mensen misschien sneller beter - verwacht Liesbeth van Heel. Zij is als onderzoekster verbonden aan het Erasmus Medisch Centrum en doet onderzoek naar de gezondheidseffecten. Of de ziekenhuisboomgaard aantoonbaar effect heeft, zal nog moeten blijken. "Dat zijn we nu aan het onderzoeken", legt ze uit. Wel verwijst de onderzoekster naar een vergelijkbaar onderzoek uit 1984, waaruit blijkt dat ziekenhuisopnames korter duren als patiënten in een groene omgeving verblijven. 

Populair

Van Heel constateert dat de daktuin populair is onder zowel patiënten als bezoekers. "Mensen zitten in de zomer vaak buiten, al dan niet met een rolstoel of rollator." Hoeveel van hen Zeeuwen zijn, kan Van Heel niet zeggen. "We vragen de mensen niet naar hun woonplaats en afkomst", merkt ze op. In totaal omvat het gebied van het universitaire ziekenhuis zo'n 4,4 hectare. Daarvan is vijfduizend vierkante meter platdak ingericht als daktuin.