Ziekte, verlies en rouw: nieuwe koffers maken moeilijke onderwerpen bespreekbaar

HEINKENSZAND - Een leerling van wie een ouder ongeneeslijk ziek is, een ernstig zieke opa of oma of een klasgenoot die niet meer beter wordt. Voor kinderen kan zo’n situatie veel vragen en emoties oproepen, terwijl het voor leerkrachten niet altijd makkelijk is om daarover te beginnen. Nieuwe Pallialef-koffers moeten scholen helpen om juist vóór een overlijden het gesprek aan te gaan.

Op scholen is vaak aandacht voor rouw nadat iemand is overleden, maar de periode daarvoor kan minstens zo ingrijpend zijn. Kinderen weten soms dat er iets ernstigs aan de hand is, maar weten niet goed wat ze moeten vragen of hoe ze hun gevoelens moeten uiten. Ook voor volwassenen kan het lastig zijn om woorden te vinden. De Pallialef-koffers zijn ontwikkeld om scholen daarbij ondersteuning te geven.

Geen kant-en-klaar lesprogramma

Zeeuwse scholen en leerlingen dachten mee over de inhoud. Zowel een leerlingenraad van een basisschool als middelbare scholieren leverden ideeën en ervaringen aan. Er zijn drie varianten. Voor het basisonderwijs zijn er twee fysieke koffers: één voor de onderbouw en één voor de bovenbouw. Voor het voortgezet onderwijs is er een digitale versie.

De materialen verschillen per leeftijd. Voor jonge kinderen zit bijvoorbeeld een handpop in de koffer die een operatiejas, infuus en afneembare pruik heeft. Daarmee kunnen onderwerpen als ziekte en behandeling op een laagdrempelige manier worden besproken. Voor oudere leerlingen zijn er onder meer gesprekskaarten en suggesties voor films en podcasts. Een vast lesprogramma is er niet. Leerkrachten bepalen zelf welke materialen passen bij hun klas en bij de situatie die speelt.

"Je hoeft niet de perfecte woorden te hebben"

Volgens Fenna Kempe, netwerkcoördinator palliatieve zorg bij Konnekt Zeeland, hoeft een gesprek over ziekte of verlies niet meteen tot een oplossing te leiden. “Ik zou willen dat praten over ziekte, de dood, verlies en rouw uiteindelijk net zo gewoon wordt als de vraag: ‘Wat eten we vanavond?’” Ook moeilijke emoties hoeven volgens haar niet direct te worden opgelost.

“Verdriet, angst, boosheid of onzekerheid mogen er gewoon zijn. We hoeven daar niet meteen een antwoord op te hebben. Het belangrijkste is dat we het gesprek niet uit de weg gaan, ook als we niet precies weten wat we moeten zeggen. Je hoeft niet de perfecte woorden te hebben om toch het gesprek aan te gaan.”

Presentatie in Heinkenszand

De Pallialef-koffers worden donderdagavond 8 oktober officieel gepresenteerd tijdens een bijeenkomst in De Stenge in Heinkenszand. Het thema van de avond is ‘Durf jij het gesprek aan?’' Tijdens de bijeenkomst vertellen ook Sascha Groen en Sjors Lukasse van Stichting Rouwkost over hun persoonlijke ervaringen met ziekte, verlies en rouw en de rol die school daarin kan spelen. Na de presentatie kunnen scholen de fysieke koffers gratis lenen bij Konnekt Zeeland. De digitale variant voor het voortgezet onderwijs is vrij toegankelijk via de website.